ژن

× اطلاعات وراثتي جانداران بجزء ويروس هاي RNA را در مولكول DNA و در ساختار ويژه اي از اين مولكول که آن را ژن مي نامند نهفته است. اگر بخواهيم تعريفي از ژن داشته باشيم با توجه به كتاب زيست شناسي و آزمايشگاه (2) مي توان گفت؛ ژن بخشي از مولكول DNA است كه موجب سنتز پروتئين يا RNA مي شود. البته اين تعريف خالي از اشكال نيست. زيرا بعضي از ويروس ها داراي RNA هستند. همچنين بعضي از ژن ها اثر تنظيمي برژنهاي ديگر داشته و از آنها RNA يا پروتئين سنتز نمي شود. بنابراين بهترين تعريف ژن بدين صورت مي باشد: بخشي ازنوكلئيك اسيد است كه به عنوان يك واحد عمل كننده كار مي كند.

برای مشاهده نمونه سوالات المپیاد زیست شناسی ُ شیمیُ فیزیک ورایانه روی سایت زیر کلیک کنید.http://etu.isfedu.org/Default.aspx?tabid=122 

برای مشاهده سوالات سراسری و هماهنگ سالهای گذشته روی لینک زیر کلیک کنید.  http://aee.medu.ir

   پلاسموسیت ها سلولی هایی هستند که پادتن ترشح می کنند و در دفاع  اختصاصی هومورال فعال هستند. پادتن نوعی پروتئین است و سلول هایی که در پادتن سازی فعال هستند شبکه ی آندوپلاسمی زبر و دستگاه گلژی بیشتری دارند. در مقابل سلول هایی که فاگوسیتوز انجام می دهند دارای لیزوزوم بیشتری هستند.  

* سلول های فاگوسیت کننده: مونوسیت(یک هسته دارند) ، نوتروفیل و ماکروفاژ. مونوسیت ها ساختاری شبیه ماکروفاژ ها دارند ولی در خون حضور دارند و با عمل دیاپدز از مویرگ ها خارج و تمایز پیدا می کنند و به ماکروفاژ تبدیل و وارد بافت پیوندی می شوند.

* بیماری های آلرژیک عبارتند از: آسم ، کهیر ، تب یونجه و شوک آنافیلاکسی که این بیماری ها با استفاده از آنتی هیستامین درمان می شوند. هیستامین در خون بوسیله ی بازوفیل ها آزاد می شود و در بافت ها بوسیله ی ماستوسیت ها. بازوفیل ها در خون هپارین هم ترشح می کنند که مانع انعقاد خون می شود.

* بیماری های خود ایمنی عبارتند از: میاستنی گراویس و مالتیپل اسکلروزیس MS ،(غلاف میلین در سلول های عصبی در این بیماری از بین می رود و غلاف میلین باعث افزایش سرعت هدایت پیام عصبی می شود) روماتیسم قلبی و دیابت نوع یک که یکی از عوامل ایجاد آن ترشح بیش از اندازه پادتن توسط پلاسموسیت ها است.

* بیمار های ویروسی عبارتند از: سرخک ، ایدز ، سرخجه ، هپاتیت ، اوریون ، سرماخوردگی ، فلج اطفال(پولیومیلیت). 

* تزریق واکسن(ویروس گشته شده یا ضعیف شده یا سم میکروب ) باعث ایمنی فعال می شود.

 انتقال پادتن از خون مادر به جنین  ایجاد ایمنی غیرفعال در جنین می کند.

* تزریق پادتن(سرم) ایمنی غیر فعال ایجاد می کند.

* پادتن ها با خنثی کردن آنتی ژن ها( آنتی ژن می تواند پروتئینی و یا پلی ساکاریدی باشد در حالی که پادتن ها همیشه پروتئینی هستند) می تواند باعث افزایش فاگوسیتوز شود و آنرا تقویت کند.

* در اولین برخورد با آلرژن دفاع اختصاصی هومورال فعال می شود! و پلاسموسیت ها پادتن ترشح می کنند که به سطح ماستوسیت ها(موجود در بافت ها) و بازوفیل ها ( موجود در خون) متصل می شوند...و در برخورد بعدی ایمنی غیر اختصاصی فعال می شود یعنی ماستوسیت ها و بازوفیل ها هیستامین ترشح می کنند. که هیستامین گشاد کننده رگ ها و کاهش فشار خون در محل را باعث می شود و افزایش نفوذ پذیری رگ ها و افزایش عمل دیاپدز و التهاب را به دنبال دارد و همچنین انقباض عضلات صاف جدار نای(علایم آسم).

* سیستم دفاعی در گیاهان: نوعی پروتئین گوگردار در یونجه فعالیت ضد قارچی دارد.

* بی مهرگان با استفاده از دفاع غیر اختصاصی با عوامل بیماری زا مبارزه می کنند، مایع مخاطی بروی بدن بسیاری از کرم های حلقوی( نرئیس ، زالو ، کرم خاکی ) نرم تنان( هشت پا ، حلزون ،دو کفه ای ، لیسه) و وجود سلول هایی شبیه فاگوسیت ها در اسفنج ها و بند پایان و وجود آنزیم لیزوزیم و آنزیم های لیزوزومی نمونه هایی از دفاع غیر اختصاصی در بی مهرگان است.

* پروتئین هایی که در دفاع غیر اختصاصی شرکت دارند: پروتئین های مکمل(در خون هستند و منافذی در غشاء میکروب ها ایجاد می کنند) و اینترفرون ، آنزیم لیزوزیم...اینترفرون هایی که توسط سلول های آلوده به ویروس تولید می شود تا حدودی سبب می شود تا سلول های سالم در برابر ویروس ها مقاوم شوند یعنی مقاومت نسبی در برابر انواع ویروس ها...بیماری های ویروسی باعث تولید این پروتئین می شود.

* مغز استخوان: ماده ای نرم و قرمز یا زرد رنگی است که حفره های بافت اسفنجی یا مجرای میانی استخوان های دراز را پر می کند.  از حدود 5 سالگی به بعد گلبول سازی فقط در مغز استخوان های پهن(لگن ، جناق و کتف) و سر برجسته ی استخوان های دراز که به تنه متصل هستند، ادامه می یابد.

* اندام های لنفی: تیموس ،مغز استخوان ، گره های لنفی(توده های لوبیایی شکل ) ، طحال ، لوزه ها و آپاندیس.

* گلبول های سفید به دو دسته تقسیم می شوند:

1- گرانولوسیت ها( نوتروفیل ، بازوفیل و ائوزینوفیل) 

2- آگرانولوسیت ها( مونوسیت ها و لنفوسیت)

* نوتروفیل ها:عمل دیاپدز و فاگوسیتوز انجام می دهند و در دفاع غیر اختصاصی شرکت می کنند.هسته ای چند قسمتی دارند.

* بازو فیل ها: هپارین(ضد انعقاد خون و جلوی عمل ترومبین را می گیرد) و هیستامین ترشح می کنند.  

* ائوزینوفیل ها: از نظر ظاهر شبیه نوتروفیل ها هستند ولی قدرت آندوسیتوز آنها کمتر است. و در عفونت های انگلی افزایش پیدا می کنند...

* طحال بزرگترن اندام لنفی بدن است و جایگاه اصلی میکروب هایی است که وارد خون می شوند در حالی که گره های لنفاوی محل مبارزه با میکروب هاست و طحال مخزن ذخیره ی خون در بدن نیز هست.

*  سلول های T کشنده در بر خورد با ویروس ها و سلول های سرطانی به طور مستقیم وارد عمل می شود و پروتئین پرفورین ترشح می کند که باعث ایجاد منافذ در سلول ها می شود. عملکرد پرفورین مشابه پروتئین های مکمل است با این تفاوت که پروتئین های مکمل در دفاع غیر اختصاصی فعال  هستند و پرفورین ها در دفاع اختصاصی توسط لنفوسیت  T .

* در دفاع اختصاصی لنفوسیت ها فعال هستند که در دو گروه جای می گیرند: لنفوسیت B  و لنفوسیت T

لنفوسیت های B  در مغز استخوان بالغ می شوند و لنفوسیت های T در تیموس بالغ می شوند و توانایی آن را پیدا می کنند تا با عوامل بیماری زا به طور اختصاصی مبارزه کنند.

* لنفوسیت B ایمنی هومورال ( پلاسموسیت و B خاطره بوجود می اورند) و لنفوسیت T  (T کشنده و T خاطره بوجود می اورند) ایمنی سلولی را ایجاد می کند.

* پلاسموسیت پادتن و T کشنده پرفورین تولید می کنند... که هر دو پروتئین و واحد سازنده ی آن آمینو اسید می باشد و بر روی دستگاه ژنی رمز دارند

 منبع : زیست پژوهان جوان

         ۱-     نتیجه ی آزمایش کوهن – بایر را بنویسید؟.

آنها رمز کننده ی RNA ریبوزومی را از DNA نوعی قورباغه ی آفریقایی استخراج و به DNA باکتری اشریشیاکلای وارد کردند، مشاهده کردند که باکتری هنگام رونویسی، tRNA  قورباغه را ساخت. در نتیجه کوهن و بایر اولین جانداری را که از طریق مهندسی ژنتیک تغییر یافته بود، تولید کردند.

2-     مهندسی ژنتیک را تعریف کرده و چه جانداری برای اولین بار با این روش دستکاری شد؟

فرایند دست ورزی در ژن ها را مهندسی ژنتیک گویند. باکتری اشریشیاکلای

3-     مهمترین هدف در مهندسی ژنتیک چیست؟ تولید ژن یا فراورده ی آن به مقدار انبوه

4-     در مهندسی ژنتیک برای تولید انبوه ژن های جاندار جدا و بعد آن را به جاندار ساده ای مثل باکتری – که تولید مثل سریعی دارد – وارد می کنند. به این ترتیب، ژن مورد نظر در باکتری همانندسازی می کند و در نتیجه همانندسازی پی در پی، مقدار آن زیاد می شود.

5-     ابزار لازم در مهندسی ژنتیک، برای جدا کردن ژن مورد نظر کدامند؟

1-     آنزیم های محدود کننده: برای بریدن DNA

2-     وکتورها یا حامل مثل: الف) پلازمید        ب) باکتریوفاژها          ج) ویروس

6-     برای انتقال ژن مورد نظر به باکتری در مهندسی ژنتیک از چه وسایلی استفاده می شود؟

از وکتورها که شامل:     الف) پلازمید          ب) ویروس ها           ج) باکتریوفاژها

7-     برای ساختن DNA  نوترکیب دو آنزیم نیاز داریم، آنها کدامند؟

1-      آنزیم محدود کننده: برای بریدن پلازمید و قرار دادن ژن خارجی در آن

2-      آنزیمی که باعث اتصال دو سر ژن خارجی به پلازمید

8-     وکتوریا حامل چیست؟      وسیله ای که ژن مورد نظر را به درون سلول باکتری اتقال می دهند.

9-     پلازمید چیست؟             مولکول های DNA  حلقوی کوچکی هستند که در برخی از باکتری ها وجود دارند.

10-   چرا پلازمید را در کروموزوم های کمکی می گویند؟

چون دارای ژن هایی هستند که در کروموزوم اصلی باکتری وجود ندارد. مثلاً ژن مقاومت به آنتی بیوتیک در پلازمیدها قرار دارد.

11-   اهمیت استفاده از پلازمیدها چیست؟ پلازمید ها مستقل از کروموزوم اصلی باکتری همانندسازی می کند و بدین ترتیب مهندسان ژنتیک، ژن مورد نظر را درون پلازمید قرار می دهند، به این ترتیب، هرگاه پلازمید همانندسازی کند، ژن مورد نظر نیز همانندسازی می کند و بدین ترتیب بر تعداد نسخه های آن دائماً افزوده می شود.

12-  منظور از DNA  ی نوترکیب چیست؟

وقتی ژن مورد نظر، (ژن خارجی) را وارد پلازمید می کنند، DNA  ی جدیدی ساخته می شود که از ترکیب دو DNA متفاوت، یکی ژن خارجی و دیگر پلازمید، حاصل  شده است. این DNA   را DNA   نوترکیب گویند.

13-   چرا مهندسی ژنتیک را فناوری DNA  نوترکیب گویند؟ چون ساختن DNA  نوترکیب، یکی از اصلی ترین مراحل مهندسی ژنتیک است.

14-  باکتریوفاژ چیست؟ و نقش آن را توضیح دهید.

ویروس هایی هستند که میزبان آن ها باکتری است. وقتی باکتریوفاژ، باکتری را آلوده می کند، DNA  آن در سلول میزبان شروع به همانندسازی می کند. با قرار دادن ژن خارجی در DNA  باکتریوفاژ، امکان تکثیر ژن فراهم می شود.

15-  آنزیم محدود کننده ی ECORI توالی چه نوکلئوتیدی می شناسد؟

GAATTC CTTAAG

توالی نوکلئوتیدی                        را می شناسند. توالی خاصی که آنزیم آنرا می شناسد، جایگاه تشخیص آنزیم نام دارد، در بین نوکلئوتیدهای A , G است.

16-   انتهای چسبنده چیست؟ در اثر عمل آنزیم محدود کننده دو قسمت تک رشته ای، در دو انتهای DNA  ایجاد می شود که مکمل هم هستند. به این دو قسمت تک رشته ای انتهای چسبنده گویند.

17-    نقش آنزیم لیگاز چیست؟ آنزیمی که باعث برقراری پیوند فسفودی استر میان دو مولکول DNA  می شود.

18-  مراحل اساسی، در آزمایش های مهندس ژنتیک را نام ببرید؟

1- برش DNA   توسط آنزیم محدود کننده            

 2- تولید DNA   نوترکیب

3- کلون کردن ژن        4- غربال کردن          

 5- استخراج ژن

19-  منظور از کلون کردن ژن چیست؟

وقتی DNA  نوترکیبوارد شده به باکتری، با استفاده از دستگاه همانندسازی باکتری، تعداد زیادی DNA  نوترکیب که دارای ژن خارجی را همانندسازی می کند و در نتیجه از یک ژن نسخه های یکسان متعددی ساخته می شود که به آن ژن کلون شده می گویند.

20-    منظور از غربال کردن ژن چیست؟ عمل جدا کردن باکتری هایی که DNA  نوترکیب را جذب کردند از باکتری هایی که DNA  نوترکیب را جذب نکرده اند.

21-   دانشمندان با چه روشی، غربال کردن ژن ها را انجام دادند؟

با توجه به اینکه پلازمیدها نسبت به آنتی بیوتیک تتراسایکلین مقاومند، باکتری هایی که DNA  نوترکیب را جذب کردند با اضافه کردن آنتی بیوتیک، زنده ماندند اما باکتری هایی که پلازمید آنها DNA نوترکیب را جذب نکردند از بین رفتند.

22-    استخراج ژن چیست؟   عملی که ژن مورد نظر یا خارجی را از وکتوریا پلازمید جدا می کند.

نکته: برای جدا کردن ژن، باید از همان آنزیم محدود کننده ای که برای ساختن DNA  نوترکیب به کار رفته، استفاده کنیم.

23-  هدف از کاربر الکتورفورز درژل، در استخراج ژن چیست؟

برای جدا کردن DNA  پلازمید و DNA  (ژن) خارجی از همدیگر

24-   در چه مواردی از روش الکتروفورز استفاده می شود؟

1- جدایی اسیدهای نوکلئیک                    2-  جدائی پروتئین ها که بر اساس بار الکتریکی و اندازه

25-    موارد کاربرد مهندسی ژنتیک در پزشکی را بنویسید؟

داروها: بسیاری از بیماری های ژنی به علت عدم توانایی بدن در ساختن یک نوع پروتئین خاص است. بنابراین از روش مهندسی ژنتیک برای سنتز این پروتئین استفاده می کنند. مثلاً:

1-     انسولین: برای درمان دیابت

2-     فاکتور انعقاد خون شماره хш (8) : پروتئین است که در انعقاد خون مؤثر است و کمبود آن باعث هموفیلی می شود. با ساختن این پروتئین به روش مهندسی ژنتیک از خطر ابتلا به ایدز و هپاتیت B از راه تزریق خون جلوگیری می شود.

3-     واکسن: هدف از واکسن پیشگیری قبل از درمان است. دستگاه ایمنی با ورود واکسن به بدن پروتئین های سطحی میکروب ها را شناسایی کرده و پادتن آنها را می سازد که بعداً پادتن به مبارزه با میکروارگانیسم می پردازد.

26-  کاربرد واکسن – درمانی قدیمی – مزیت و معایب آن چیست؟

واکسن در گذشته؛ محلول حاوی میکروب های کشته شده ی بیماری زا، یا میکروب ضعیف شده می باشد.

مزیت: واکسن ایجاد بیماری نمی کند.

معایب: خطا در کشتن حتی یک میکروب فاجعه آفرین است.

27-  کاربرد واکسن – درمانی به روش جدید را بنویسید؟

واکسن جدید: به روش مهندسی ژنتیک سنتز می شود. در این روش ژن مربوطه به آنتی ژن یک بیماری زا را به DNA  یک باکتری یا ویروس غیر بیماری زا وارد کرد (شکل صفحه 40) باکتری یا ویروس تغییر می کند و یک واکسن مفید و مطمئن را می سازد. مثل تهیه واکسن ضد بیماری هپاتیت B (ویروس هپاتیت B : باعث التهاب کبد و کشنده است)

28-  انواع واکسن های کشف شده و در حال بررسی کدامند؟

         الف) واکسن های کشف شده و تنها برای پیشگیری هستند:  آبله  ، فلج اطفال ،    هپاتیت  B  ،  کزاز  

         ب) در حال بررسی هستند:     مالاریا  ،   ایدز

نکته: عامل مالاریا: انگلی به نام پلاسمودیوم فالیسپاروم از فرمانرو آغازیان است.

29-   ژن درمانی چیست؟ جایگزین کردن یک نسخه از ژن سالم، درون سلول های فردی که دارای ژن ناقص می باشد.

30-  مراحل ژن درمانی را بنویسید؟

1-     استخراج ژن بیماری از سلول ها

2-     قرار دادن یک نسخه ژن سالم در درون سلول

3-     ایجاد شرایط مناسب برای همانند سازی و رشد ژن

31-   بیماری ژنتیکی کشف شده به کمک پروژه ی ژنوم انسانی کدامند؟

   سیستیک فیبروزيز ،      دیستروفی عضلانی دوشن  و      سرطان

32-   جانداران توالی یابی شده به صورت کامل توسط پروژه ی ژنوم کدامند؟

        باکتری هموفیلی آنفلوآنزا   ـــ  کرم لوله ای   ـــ  الگانسن ( اولین موجود پرسلولی)

       ساکارومایسز سروزیه (مخمر نان)  ـــ موش  ـــ  مگس سرکه  ـــ گیاه آرابیدوپسیس  ـــ  انسان

33-  کاربرد مهندسی ژنتیک در کشاورزی را بنویسید. ؟

امروزه مهندسان ژنتیک با دست ورزی ژن ویژگی های مطلوب را در گیاهان ایجاد کردند که عبارتند از:

1-     ایجاد گیاهان مقاوم به شرایط خشکی و مقاوم به آفت و حشرات.

2-     تولید گیاهان سازگار با خاک هایمختلف، اقلیم های متفاوت و فشارهای محیطی

3-     تنظیم سرعت رسیدن میوه ها             تحریک هورمون های القاء کننده مانند اکسین و ژیبرلین.

4-     افزایش ارزش غذایی؛ مثلاً با مهندسی ژنتیک گیاه برنجی تولید که دارای تباکارتون و آهن است.

5-     ایجاد گیاهان مقاوم به علف کش ها             یعنی علف کش ها  فقط علف های هرز را از بین می برند.

6-     ایجاد گیاهان مقاوم به حشرات

34-  روش درمان، ناهنجاری دستگاه ایمنی کودکی به خاطر فقدان آنزیم را به وسیله ی ژن درمانی توضیح دهید؟

پزشکان سلول های مغز استخوان کودک را استخراج و یک ژن سالم در آن قرار دادند و به داخل مغز استخوان کودک برگش دادند. سلول ها شروع به ساختن آنزیم کردند چون دارای قدرت تقسیم هستند.

35-   هدف پروژه ی ژنوم انسان چیست؟ تعیین توالی نوکلئوتیدی ژنوم انسان و تعیین نقشه ی جایگاه هر ژن روی هر کروموزوم است.

36-   ژنوم را  تعریف کنید؟  به کل محتوای DNA یک جاندار گفته می شود که شامل DNA  هسته سلول، DNA  های سیتوپلاسمی مانند میتوکندری و کلروپلاست

37-  گال چیست؟ عامل آن را بنویسید؟

گال نوعی بیماری گیاهی است که باعث ایجاد تومورهای بزرگ روی گیاه می شود که عامل آن بلازمید باکتریایی، به نام پلازمید Ti (القاء کننده و ایجاد تومور)

38-  ویژگی های گال در گیاهان چیست؟

1-     وکتور مناسب انتقال دهنده ژن به گیاه

2-     باعث ایجاد تومورهای بزرگ در گیاه

3-     عامل آن پلازمید Ti (القاء کننده ایجاد تومور)

4-     عامل بیماری گیاهان زراعی مانند گوجه فرنگی – توتون سویا – گندم

5-     ژن بیماری زا را می توان از گیاه استخراج کرده و با DNA  خاص آنرا جایگزین کرد و بعد با تفنگ ژنی (پلازمید Ti) آنرا به سلول گیاه گندم شلیک می کنند.

39-  هدف از کاربرد تکنولوژی ژن در دامداری را شرح دهید؟

برای اصلاح و یا تغییر دام ها برای افزایش تولید شیر به رژیم غذایی گاوها هورمون های رشد می افزایند. امروزه ژن تولید کننده ی هورمون رشد را وارد باکتری می کنند که باکتری با هزینه کم آن را تولید و به رژیم غذایی گاوها اضافه می کنند. بجای آنکه آنرا از مغز گاوهای کشته شده استخراج کنند.

40-  روش تولید پروتئین های مفید انسانی با استفاده از تکنولوژی ژن را بنویسید؟

کاربرد دیگر تکنولوژی ژن در دامداری افزودن ژن های انسانی به دام هاست. و هدف اینکار این است که پروتئین های انسان در شیر دام تولید شود. چون پروتئین های پیچیده ی انسانی از طریق باکتری ها تولید نمی شود.

41-  منظور از جانوران تراژنی transgenic چیست؟

جاندارانی که با دریافت DNA  بیگانه، پروتئین های انسانی را در شیر خود تولید می کنند.

42-   کلون کردن گوسفند از سلول پستان (آزمایش ویلموت) را مختصراً توضیح دهید.

ویلموت سلول پستان گوسفندماده A را در اثر تحریک الکتریکی با سلول تخمک فاقد هسته ی گوسفند ماده دیگر(B) ادغام کرد. این سلول شروع به تقسیم کرد و سلول های جنینی را به وجود آورد. ویلموت سلول های جنینی را درون رحم گوسفند ماده C قرار داد پس از 5 ماه بره ای تولید شد که آنرا رالی نامید. گوسفند متولد شده از نظر ژنی کاملاً مشابه گوسفند ماده ی A می باشد که سلول پستانی تمایز یافته از آن گرفته شده است.

با علائم ام اس (MS) آشنا شوید

بیماری اسکلروز مولتیپل (تصلب متعدد) یا اماس (MS) یک بیماری خودایمنی است که بر مغز و طناب نخاعی یا دستگاه عصبی مرکزی اثر می گذارد.
▪ حملات بیماری اماس میتواند علائم زیر را به وجود آورد که ممکن است خفیف یا شدید باشند:
ـ ضعف، فلج، درد یا لرزش دست و پا.
ـ گرفتگی یا تحلیلرفتگی عضلانی.
ـ بی حسی یا گزگزکردن.
ـ مشکلات بینایی از جمله از دست دادن دید، محوشدن دید، دید دوتایی، درد چشم یا حرکات سریع غیرقابل کنترل چشم.
ـ سرگیجه، سیاهیرفتن چشمها، از دست دادن تعادل یا اشکال در راه رفتن.
ـ مشکلات ادراری از جمله تکرر ادرار و بی اختیاری.
ـ کاهش توانایی ذهنی، از جمله توانایی تفکر واضح، تمرکز، یادآوری، تعمیمدادن، و تفکر انتزاعی.

منبع :
 همشهري آنلاين

علائم سرطان پروستات

تشخیص و درمان زودرس سرطان پروستات مانند سایر سرطانها کلید اصلی مقابله با این بیماری است.

▪ برخی از علائم هشداردهنده احتمالی سرطان پروستات اینها هستند:
ـ احساس مکرر نیاز به ادرار کردن به خصوص در شب.
ـ احساس درد یا سوزش در هنگام ادرار کردن.
ـ اشکال در هنگام شروع و متوقف کردن ادرار یا ادرار ضعیف.
ـ خون در ادرار یا منی.
ـ درد یا سفتی در کمر، لگن یا رانها.

منبع : همشهري آنلاين

التهاب کیسه مفصل (بورسیت) چیست؟

 عارضه «بورسیت» هنگامی رخ می دهد که کیسه پر از مایعی در محل مفاصل بین استخوانها قراردارد و «بورسا» نامیده میشود دچار التهاب شود.
بورسا در مفصل ران در لگن نسبتا بزرگ است و میتواند به آسانی تحریک شود و باعث درد این مفصل شود.این درد ممکن است به صورت حاد یا مزمن احساس شود و ممکن است پس از خوابیدن یا نشستن برای مدت طولانی شدت پیدا کند.
▪ برخی از علل شایع بورسیت مفصل ران در لگن اینها هستند:
ـ فشار مکرر بر روی این ناحیه در دویدن،دوچرخهسواری،بالارفتن از پله یا ایستادن به مدت طولانی
ـ آسیب به لگن، از جمله افتادن بر روی آن، ضربه خوردن یا کبود شدن آن، یا دراز کشیدن به مدت طولانی بر روی آن.
ـ انحراف ستون فقرات(اسکولیوز) یا سایر بیماریهای آن.
ـ کوتاه تر بودن یک پا از پای دیگر.
ـ آرتریت روماتوئید
ـ جراحی مفصل لگن
ـ خارهای استخوانی یا رسوبات کلسیم در مفصل لگن.

دوقلوهای همسان دارای DNA  یا ژن‌های همانند هستند و بنابراین خصوصیات جسمی یکسان دارند.
آنها با وجود این شباهت جسمی می‌تواند دوستان و اعضای خانواده را به اشتباه بیندازند. اما هنگامی که نوبت به ابزارهای پیچیده‌‌تر تعیین هویت مانند آزمایش اثر انگشت می‌رسد، دیگر  کارها به این سادگی نیست و حتی دوقلوهای همسان را هم می‌شود تشخیص داد.

علت این است که تنها ژن‌ها نیستند که تعیین‌کننده خطوط ظریف سرانگشتان شما هستند.، در عوص جزئیات ظریق این خطوط مانند قله‌ها،فرورفتگی‌ها و حلقه‌های آنها که مشخص‌کننده اثر انگشت شما هستند، تحت تاثیر استرس‌های اتفاقی هستند که جنین درون رحم متحمل می‌شود.

حتی کمی تفاوت در درازای بند ناف باعث تغییر خطوط سرانگشت می‌شود. بنابراین حتی در مورد دوقلوهای همسان که ژن‌هایی کاملا مشابه دارند، تفاوت‌های گریز‌ناپذیر شرایط زندگی درون رحم، باعث تفاوت در اثر انگشت‌ها می‌شود.و  به این ترتیب تا به حال متخصصان پزشکی قانونی به هیچ دو فرد با اثر انگشت مشابه بر نخورده‌اند.

منبع : همشهری آنلاین

برخی بیماریهای وابسته به X

دیستروفی عضلانی دوشن

یک بیماری وابسته به جنس مغلوب است که نوعی نقص حرکتی و کاهش بافتهای ماهیچه ایی پیش رونده می باشد. تقریباً همه افراد مبتلا به این بیماری مرد هستند. نخستین علایم بیماری در اوایل دوران کودکی، زمانی که بچه دچار مشکلاتی در ایستادن می شود، آغاز می گردد. این بچه ها در 12 سالگی مجبور به استفاده از ویلچر میشوند. آنها در ادامه بسیار ضعیف شدهوتنفس عادی آنها دچار اشکال می شود. مرگ معمولاً در سن 20 سالگی رخ می دهد. در جمعیتهایی که درون آمیزی در آنها زیاد صورت می گیرد فراوانی حتی بیشتر هم می شود مثلاً در قبیله آمیش Amish در هندوستان- تقریباً یک نفر از هر 100 مرد همراه با این بیماری متولد میشود.

جایگاه ژن ناقصی که سبب ایجاد دیسترفی عضلانی دوشن می شود با کمک تکنولوژی DNA روی کروموزوم x تعیین شده است. الل ژنهای نوع وحشی، پروتئینی بنام دیستروفین را کد میکنند که در ماهیچه هایی طبیعی وجود دارند اما در بیماران دوشن یافت نمی شود.

یک سوم بیماران به علت موتاسیون جدید و دو سوم بیماران دارای ماداران حامل هستند. 60 تا 65 درصد موتاسیون ها به علت حذف و حدود 6٪ به علت مضاعف شدگی است محل ژن Xp 21 ژن بسیار بزرگی می باشد (بیش ازkb 2000 )این ژن حدود 1.5٪ کروموزوم X را به خود اختصاص داده است حداقل 70 اگزون دارد یک نسخه بزرگ از mRNA  تولید می کند که دیستروفین در عضلات اسکلتی و قلبی بیشترین مقدار ودر مغز به مقادیر کمتری یافت میشود این پروتئین (دیستروفین) برای نگهداری تمامیت ساختمان غشاء عضلانی حیاتی است. دیستروفین بطور طبیعی به غشاء عضله متصل میشود. و به حفظ سلامت رشته عضلانی کمک می کند در کمبود آن رشته عضلانی دژنره می شود.قبل از تولد به کمک تکنیک های  

فصل چهارم

1-هيپوتيروئيديسم در افراد بالغ چه عوارضي توليد ميكند؟(0.75 – دي 81وخرداد و دي ماه 83)

2- چنانچه فردي در دوران كودكي دچار كمبود هورمون تيروئيدي شود، چه اختلالاتي در بدن وي رخ مي دهد؟(0.75 – دي ماه 83)

3-گيرنده هاي هريك از هورمون هاي زير در چه بخشي از سلول هدف قرار دارد؟(0.75 –شهريور 83)

     الف- گلوكاگن                      ب- كورتيزول                        ج- تيروكسين

4-اصطلاح هورمون را تعريف كنيد؟(0.75–شهريور 83)

5-سه غده ترشح كننده هورمون را نام ببريد كه در مغز انسان مستقر باشند.(0.75- خرداد 83)

6-هر يك از هورمون هاي زير از كدام غده تشح مي شود؟(0.5- دي ماه 82)

    الف- گلوكاگن                                      ب- اپي نفرين

7- انواع هورمونهاي هيپوتالاموس كه به هيپوفيز پيشين مي رسندرا نام برده و نقش هر يك را بنويسيد؟(1-دي ماه 82)

8- به پرسشهاي زير پاسخ دهيد: ( 1-خرداد 81)

   الف- كمبود كدام هورمون سبب مرض قند مي شود؟

   ب- چگونه مرض قند منجر به مرگ مي شود؟

9- گيرنده هاي هورمون در كدام بخش هاي سلول قرار دارندو جنس آنها معمولاً از چيست؟(0.75- خرداد 81)

10- به سؤالات زير پاسخ دهيد: ( 0.75- دي ماه 81)

     الف- چه عاملي موجب تحريك ترشح هورمون كلسي تونين مي شود؟

     ب- تاثير هورمون غده پاراتيروئيد روي سلول هاي استخواني چيست؟

11- پيك هاي شيميايي در دستگاه درون ريز و دستگاه عصبي از نظر عمل چه تفاوتهايي با يكديگر دارند؟(1- خرداد82)

12- هورمون هايي كه موجب افزايش قند خون مي شوند را نام ببريد.(0.5- شهريور 82)

13- در هر يك از موارد زير كدام هورمون نقش دارد؟(1-شهريور 82)

      الف- هنگام فشار هاي روحي مقدار آن در خون افزايش مي يابد.

     ب- در پاسخ به كاهش سديم خون ترشح مي شود.

     ج- در پاسخ به افزايش مقدار كلسيم خون ترشح مي شود.           

     د- به كمك AMP حلقوي ، بر سلول هدف تاثير مي گذارد.

14- جمله زير را كامل كنيد؟(0.5- مرداد 82)

     « هنگامي كه گلوكاگن به گيرنده ويژه خود منتقل مي شود…………فعال مي شود كه آدنوزين تري فسفات داخل سلول را به ……….كه يك پيك دومين

      است تبديل مي كند».

15- پاسخ صحيح پرسشهاي زير را بنويسيد:  (1- مرداد 82)

    الف- كار احتمالي هورمون ملاتونين در انسان چيست؟

   ب- در كدام نوع ديابت تعداد گيرنده هاي انسولين كم است؟

   ج- كدام هورمون باعث مي شود تا غلظت سديم خون افزايش يابد؟

   د- بالا بودن مقدار كلسيم در خون سبب تحريك ترشح كدام هورمون مي شود؟

16- كدام غده در بدن هم نقش برون ريز و هم نقش درون ريز دارد؟( 0.25 –شهريور 81)

17- دستوري كه هورمون به سلول هدف مي دهد به چه عواملي بستگي دارد؟( شهريور 81و خرداد 82)

18- به پرسش هاي زير پاسخ دهيد؟(1.5- مرداد 81)

      الف- مكانيسم خود تنظيمي منفي در تنظيم مقدار ترشح هورمون ها را توضيح دهيد؟

     ب- هورمون پارا تيروئيد ،براي افزايش كلسيم خون ،در استخوان و كليه چه عملي انجام مي دهد؟

     ج- علت ديابت شيرين نوع دو چيست؟

19- الف-گو اتر چيست؟(توضيح درباره گواتر لزم نيست)

       ب- بيماري ديابت شيرين را توضيح دهيد؟(علل بيماري لازم نيست) (0.75- دي ماه 80)

20- الف- گيرنده هورمونهاي تيروئيدي در كدام بخش از سلول قرار دارند؟

        ب- كلسي تونين چه اثري بر بافت استخواني دارد؟

        ج- كدام هورمون سديم خون را افزايش مي دهد؟ (0.75- دي ماه 80)

فصل سوم

1-جاي خالي را كامل كنيد. (0.25- خرداد83)

     ((بسياري از پاسخ هاي………از بدن مثل انعكاسها پس از تحريك گيرنده هاي درد شروع به كار ميكنند.))

 2-ساختار و عمل گيرنده هاي حسي پوست را بنويسيد.(1- دي ماه 82)

3-گيرنده هاي درد در چه شرايطي تحريك مي شوند و اهميت احساس درد چيست؟(0.75 –دي ماه 83)

4-چگونه مار زنگي در تاريكي مطلق با نهايت دقت مي تواند طعمه را شكار كند؟(0.75- دي ماه 83)

5-توضيح دهيد چه عاملي باعث مي شود كه خفاش هنگام پژواك سازي كر نشود؟(0.75 – شهريور 83)

6-گيرنده هاي كششي ماهيچه هاي اسكلتي جزكدام گيرنده ها هستند وبه چه محركي حساسند؟(0.75 – شهريور 83)

7- شكل زير يك جوانه چشايي را نشان ميدهد،

نام اجزاي شماره گذاري شده را با ذكر شماره

در پاسخنامه بنويسيد؟(0.5 – خرداد 83)

8- لايه هاي كره چشم انسان را به ترتيب از خارج به داخل بنويسيد؟(0.75 – خرداد 83)

9- هر يك از بخشهاي چشم پلاناريا را نامگذاري كنيد؟(1- دي ماه 82)

10- انواع گيرنده هاي نوري شبكيه چشم را نام ببريدو تفاوت عمل آنها را بنويسيد؟(1-دي 81،خرداد 82،دي 80)

11-پير چشمي چگونه ايجاد مي شود؟(0.75- خرداد 81و مرداد 82)

12- چشم جامي شكل چيست و در كدام جانور ديده مي شود؟(0.75- خرداد 81)

13- ساده ترين گيرنده نوري چه نام دارد ودر كدام جانور ديده مي شود؟(0.5 – دي ماه 81)

14- نقاشي در حال ترسيم يك منظره است،(0.5 خرداد 82)

      الف- وقتي به موضوع نقاشي خود نگاه مي كند چه تغييري در قطر عدسي چشم او ايجاد مي شود؟

    ب- در هنگام كشيدن طرح و نگاه كردن به صفحه نقاشي  ، عدسي چشم او چه تغييري مي يابد؟

15- در شكل زير هر يك از حروف «الف» و «ب» كدام بخش از چشم انسان را نشان مي دهد؟(0.5- شهريور 82)

16- هر يك از گيرنده هاي حسي زير توسط توسط چه عاملي تحريك مي شوند؟(1- شهريور 82)

   الف- گيرنده هاي درد                    

  ب- گيرنده هاي كششي ماهيچه اي اسكلتي

  ج- گيرنده هاي مكانيكي ديواره رگهاي خوني

17- به پرسشهاي زير پاسخ دهيد؟(0.75- مرداد82)

     الف- نوع گيرنده هاي فشار خون كدامند؟

     ب- كدام بخش زبان بيشترين حساسيت را به تلخي نشان مي دهد؟

     ج- خط جانبي در كدام گروه از مهره داران وجود دارد؟

18-زجاجيه كدام بخش چشم را پر كرده است  و چه نقشي دارد؟(0.5 – شهريور 81)

19-استخوان هاي گوش مياني را نام ببريد و نقش آنها را بنويسيد؟(1- شهريور 81)

20- پس از ارتعاشات پرده صماخ توسط امواج صوتي چه اعمالي صورت مي گيرد تا پيام عصبي به مغز برسد؟( 1 – مرداد 81)

22-    شكل زير مناطق چشايي زبان را نشان مي دهد.

     هر يك از مناطق شماره گذاري شده به كدام مزه

     بيشترين حساسيت را نشان مي دهد؟(0.5- مرداد81)

23- هنگامي كه سر حركت مي كند، مجراي نيمدايره و سلول هاي مژكدار آن چگونه موقعيت سر را تعيين مي كنند؟(0.75- دي ماه 80)

فصل اول

1-اينتر فرون چيست ؟ چه عملي انجام ميدهد؟(1-دي 81)

2-پلاسموسيتها چگونه بوجود مي آيند ودر مبارزه با ميكروبها چه نقشي دارند؟(1-دي81)

3- چرا پاسخ ايمني هومورال ،در برخورد مجدد با يك آنتي ژن خاص شديدتر است؟(1-شهريور82)

4-انواع روشهاي دفاع غير اختصاصي، در بي مهره گان را، نام ببريد.(1-شهريور82)

5-لنفوسيتها از چه سلولهايي منشاء ميگيرندودر چه نوع دفاعي نقش دارند؟(0.5- خرداد82)

6-جاي خالي جملات زير را  با كلمات مناسب پر كنيد(0.5-خرداد 82)

     الف- ماستوسيتهاي موجود در بافتها ، مشابه……………موجود در خون هستند.

    ب-عامل مولد بيماري ايدز………..است.

7- جمله صحيح را مشخص كنيد:( 0.25-خرداد82)

   الف- واكسن ايمني فعال ايجاد ميكند، زيرا دستگاه ايمني تحريك ميشود ودر مقابله باميكروب ،پادتن و سلول خاطره اي را بوجود مي آورد.

   ب- اغلب آنتي ژنها مولكولهاي پروتئيني يا ليپيدي هستند كه در سطح باكتريها و ويروسها قرار دارند.

   ج- در دفاع اختصاصي گروهي از گلبولهاي سفيد به نام لنفوسيتها و نوتروفيل ها وجود دارند.

   د-پروتئين هاي مكمل در برخورد با ميكروب غير فعال شده وساختارهاي حلقه مانندي ايجاد ميكنند كه موجب ايجاد منافذي در غشاء شده و باعث نشت مواد

      درون سلول به خارج و سرانجام مرگ مي شود.

8- دو روش غير فعال شدن آنتي ژنها توسط پادتنها را توضيح دهيد؟(0.75-خرداد 82)

9- تيموس در كدام قسمت بدن واقع شده و چه نقشي در سيستم ايمني دارد؟(0.5-خرداد 81)

10-به پرسشهاي زير پاسخ دهيد:

     الف-  چرا يك روش دفاع در برابر ميكروبها را روش غير اختصاصي ناميده اند؟(0.5خرداد 81ودي ماه83)

     ب- كدام گروه از گلبولهاي سفيددر دفاع اختصاصي نقش دارند؟(0.5-خرداد 81و دي ماه83)

11- ماستوسيتها به كدام سلولهاي خوني شباهت دارندو چه ماده اي ترشح ميكنند؟(0.5-خرداد 81)

12- سلولها ي Tكشنده باتوليد كدام پروتئين، منافذي درسلولهاي سرطاني بوجودمي آورند وموجب مرگ آنها ميشوند؟(0.25-مرداد 82)

13-طي مراحل بروز آلرژي، پادتن هاي موجود در سطح ماستوسيتها، توسط كدام سلولها ساخته ميشوند؟(0.25-مرداد 82)

14- اينتر فرون را كدام سلولها ميسازند؟ اين ماده چگونه موجب مقاومت سلولهاي سالم در برابر ويروسها ميشود؟(0.5-مرداد 82)

15-دو نوع ماده ذكر كنيد كه در گياهان فعاليت ضد ميكروبي دارند؟(0.5-مرداد 82)

16-فاگوسيتها شامل كدام سلولها ميباشند؟(0.5-مرداد 82)

17- در بيماري اسكلرز متعدد(MS)   به چه علت فعاليت سلولهاي عصبي اختلال پيدا مي كند؟(0.5-شهريور 81)

18- روشهاي اصلي انتقال بيماري ايدز را بنويسيد؟(0.75-شهريور 81)

19- پادتن ها به چه روشي آنتي ژنها را غير فعال ميكنند .توضيح دهيد.(0.75-شهريور 81)

20- الف- التهاب را تعريف كنيد؟    ب- نحوه عمل پروتئين هاي مكمل در برخورد با ميكروب را بنويسيد؟( 1-شهريور 81)

21- به پرسشهاي زير پاسخ دهيد؟( 1- شهريور 81)

      الف-ايمني فعال از چه راههايي در بدن بوجود ميآيد؟

      ب- علت پس زدن عضو پيوند شده چيست؟

22 -الف- چرا دفاع غير اختصاصي به اين نام خوانده ميشود؟

       ب-پروتئين هاي مكمل چگونه عمل ميكنند؟{ا-دي ماه 80)

23-    الف- در ايمني هومورال كدام لنفوسيت شركت دارد؟

        ب- اينتر فرون چيست؟

        ج- ايمني فعال را تعريف كنيد. (1-ديماه 80)

24-    مراحل بروز آلرژي ،كه با توجه به شكل نامگذاري شده را نام ببريد.(1-دي ماه 82و83)

25-     الف- چرا يك روش دفاع در برابر ميكروب ها را دفاع اختصاصي ناميده اند؟(0.5-دي ماه 82)

         ب- كدام گروه از گلبولهاي سفيد در دفاع  غيراختصاصي نقش دارند؟ (0.5-دي ماه 83)

26-    دفاع اختصاصي در مورد ميكروبهاي مختلف چگونه عمل مي كند؟(0.5-خرداد 83)

27-    چرا اشك و بزاق خاصيت ضد عفوني كننده دارند؟(0.5- خرداد 83)

28-    محل تكامل لنفوسيتهاي نابلغ در بدن ، چه مناطقي است؟(0.5- خرداد 83)

29-    نمونه هايي از دفاع غير اختصاصي ، در اسفنج ها ونرم تنان را بنويسيد.(0.5-خرداد 83)

30-    با كلمات مناسب جاهاي خالي را پر كنيد؟( 1- شهريور 83)

    الف- اولين دفاع بدن در برابر هجوم ميكروب، از نوع………. است.

     ب- بدنبال خراش و بريدگي ، نوعي پاسخ موضعي ايجاد مي شودكه به آن ………..مي گوييم.

     ج- نشانه مبارزه بدن در برابر عوامل بيماريزا ……….ميباشد.

      د-در بافتهاي آسيب ديده ، مايعي به نام ………. به وجود مي آيد.

31-    در فرايند التهاب ، هيستامين از كجا ترشح مي شود و چه نقشي دارد؟( 0.5-شهريور 83)

32-    دو نوع از پروتئين هاي خون را نام ببريد كه يكي در دفاع اختصاصي و ديگري در دفاع غير اختصاصي نقش داشته باشد.(0.5-شهريور 83)

فصل دوم

1-چرا در حالت استراحت نرون ، داخل سلول در مقايسه با خارج سلول منفي تر است؟(0.5-شهريور 83)

2-اگر به مخچه صدمه وارد شودفرد دچار چه مشكلاتي مي شود؟(0.5-شهريور 83)

3-با توجه به شكل مقابل بخشهاي شماره گذاري شده را نام گذاري كنيد. (0.75 – شهريور 83)

(شکل نرون)

4-موادي را كه از سد خوني-مغزي عبور مي كنند ، نام ببريد.( 0.5-خرداد83)

5-فضاي سيناپسي را تعريف كنيد؟(0.5-خرداد83)

6-انعكاس چيست وچه اهميتي براي موجود زنده دارد؟(1-خرداد83)

7- ساختمان دستگاه عصبي در پلاناريا را بنويسيد. (1- دي ماه 82)

8- در انعكاس زردپي زير زانو ،نتيجه تحريك نرون حسي و وارد شدن پيام عصبي به نخاع را توضيح دهيد. (1- دي ماه 82)

9-الف- انعكاس را تعريف كنيد.

ب- سخت شامه از كدام بافت تشكيل شده است؟

ج- بخش حركتي دستگاه عصبي محيطي ، از دو دستگاه تشكيل شده است، آنها را نام ببريد. (1- دي ماه 82)

10- الف- پتانسيل عمل را در نرون تعريف كنيد.

ب- با ذكر يك انتقال دهنده عصبي اثر آن را بر پس سيناپس بنويسيد. (1- دي ماه 82)

11-به طور معمول غلظت يون هاي سديم و پتاسيم در داخل و خارج نرون چگونه است؟(0.5- دي ماه 81)

12- مركز عصبي تنظيم هر يك از موارد زير، در كدام بخش مغز قرار دارد. (0.5- دي ماه 81) الف- ضربان قلب ب- گرسنگي

13- چه عاملي باعث شده است تا سد خوني- مغزي در دستگاه عصبي پستانداران بوجود آيد.و وجود آن چه اهميتي دارد؟ (1- دي ماه 81)

14-هريك از اصطلاحات زير را تعريف كنيد؟(1- شهريور 82) الف- اعصاب حركتي ب- جسم پينه اي

15-نقش هر يك از نيمكره هاي راست و چپ مخ را بنويسيد. (1- شهريور 82)

16- چرا لوب هاي بويايي ماهي ، در مقايسه با لوبهاي بويايي مغز انسان بزرگتر است؟(0.5-خرداد 82)

17- چهار بخش مغز را كه در هنگام تشريح ، در سطح شكمي مغز مشاهده مي شوند را نام ببريد؟(1-خرداد 82)

18- الف- نرون پس سيناپسي را توضيح دهيد؟

ب- انتقال پيام عصبي از نرون پيش سيناپس به نرون پس سيناپس از چه طريق صورت مي گيرد؟(0.75-خرداد 81)

19- اجزاء بخش پاييني ساقه مغز را نام ببريد.(0.75- خرداد 81)

20- نقش مخچه چيست؟(0.5- خرداد 81)

 21براي هر يك از فعاليت هاي آگاهانه و غير ارادي دستگاه عصبي پيكري يك نمونه مثال بزنيد؟(0.75- دي ماه 83)

23-با ذكر دليل بنويسيد شكل زير كدام يك از انواع نرون ها را نشان مي دهد؟(0.5- دي ماه 83)

24- در انعكاس زردپي زير زانو وظيفه نرون رابط چيست؟(0.75- دي ماه 83)

25-مواد مخدرعملكردي مشابه به كدام انتقال دهنده عصبي دارندوچگونه ازانتقال پيامهاي دردبه مغزجلوگيري مي كنند؟(0.5-مرداد 82)

26- اثر عصب پاراسمپاتيك را بر فشار خون و فعاليت هاي گوارشي بنويسيد؟(0.5 – مرداد 82)

27- دستگاه عصبي مركزي پلاناريا (از كرم هاي پهن)شامل چيست؟(0.5 –مرداد 82و شهريور 81)

28-نورون ها چه اعمالي انجام ميدهند؟(0.75 –شهريور 81)

29-به پرسش زير پاسخ دهيد؟(0.25 –شهريور 81)

  « اعصاب سمپاتيك چه اثري بر تعداد تنفس دارد»؟

30-ميلين در نرون هاي ميلين دار چه نقشي دارد؟( 0.5 –شهريور81و مرداد 81)

31- از وظايف دستگاه عصبي ، پاسخ حركتي را توضيح دهيد؟(0.5 – مرداد 81)

32-به پرسشهاي زير پاسخ دهيد؟(1 – مرداد 81)

الف- نيكوتين در مغز مشابه كدام انتقال دهنده عصبي عمل مي كند؟

ب-جسم پينه اي چيست؟

ج- اعصاب پارا سمپاتيك چه اثري بر فشار خون دارند؟

د- اعصاب سمپاتيك چه اثري بر تعداد تنفس دارند؟

33- پتانسيل عمل را در نرون تعريف كنيد؟(0.5 – دي ماه 80)

34- الف- انعكاس را تعريف كنيد؟

ب- سخت شامه از كدام بافت تشكيل شده است؟

ج-بخش حركتي دستگاه عصبي محيطي از دو دستگاه تشكيل شده است، آنها را نام ببريد؟(1- دي ماه 80)

آستروسيت :

تشكيلات هيپوكامپي يكي از بخش هاي قشري سيستم ليمبيك محسوب مي شود . اين سيستم در انسان با برخي از جنبه هاي هيجاني و عاطفي رفتار ، و همچنين در پديده هائي نظير دقت ، هوش ، برانگيختگي ، قدرت فراگيري و حافظه ارتباط دارد. . غير از نورون ها ، هيپوکامپ داراي انواع سلول هاي گليال است که آستروسيت ها مهمترين آنها مي باشند . آستروسيت ها سلول هاي رشته اي با ساختار پيچيده هستند كه با زوائد شعاعي متراكم خود كه در بين عناصر عصبي ( نوروني ) قرار دارند ، مشخص مي شوند . برخي از اتصالات و ارتباطات زوائد آنها مربوط به دربرگيرندگي ديواره عروق خوني محل مي باشد . مطالعه اجدادي آستروسيت ها بيان كننده اينست كه آنها يكي از انواع فنوتيپ ها براي سرويس دادن به ديگران هستند ، يعني محيط اطراف و جايگاه عمل نورون ها را تنظيم و در حد اپتيمم نگه مي دارند . بنابراين آستروسيت ها كنترل دقيقي بر روي يون هاي موضعي ، PH هموستازي ، تحويل گلوكز و آماده سازي سوبستراي متابوليكي را دارند . آستروسيت ها همچنين فضولات نوروني شامل محصولات متابوليكي و همچنين نوروترانسميترهاي رها شده در فعاليت سيناپسي را با برداشتن فعالانه آنها از بين مي برند . بطور خلاصه آستروسيت ها پاك كنند هاي چندكاره هستند كه عملشان به نورون ها اين اجازه را مي دهد كه بطور پيشرونده اي اختصاصي شده و اطلاعات را تجزيه و تحليل ، دسته بندي و انتقال دهند

فاگوسيت

سلول هايي كه عمل فاگوسيتوز را انجام مي دهند به دو گروه ثابت و متحرك تقسيم مي شوند . سلول هاي فاگوسيت ثابت در تمامي بدن پراكنده اند ودر هر محلي شكل و نام خاصي دارند . اين سلول ها در كبد به سلول هاي كوپفر،در ريه ها به ماكروفاژهاي خانه هاي ششي و در طحال به ماكروزفاژهاي طحالي معروف اند. سلول هاي فاگوسيت متحرك شامل نوتروفيل ها، مونوسيت ها، بازوفيل ها و ائوزينوفيل ها هستند.

مراحل فاگوسيتوز عبارتند از:

الف- در بسياري از موارد براي بلعيدن ميكروب، تماس به تنهايي كافي نيست؛ بلكه عواملي مانند آنتي بادي يا برخي از پروتئين هاي مكمل لازم است تا فاگوسيت را محكم به ميكروب بچسبانند و فاگوسيتوز را افزايش دهند  هر ماده اي كه سبب بروز چنين حالتي شود . اپسونين نام دارد . اپسونين يك واژه‌ي يوناني و به معناي آماده سازي براي خوردن است.

ب- در مرحله‌ي بعدي كه بلع نام دارد، فاگوسيت ميكروب را با پاهاي كاذب احاطه مي كند . در اين حالت ، وزيكولي به نام فاگوزوم تشكيل مي شود .

ج- در اين مرحله، غشاي فاگوزوم و غشاء يكي از ليزوزوم هاي فاگوسيت ادغام شده وزيكولي به نام فاگوليزوزوم را به وجود مي آورند.

د- در مرحله ي هضم، ميكروب ها دراثر آنزيم هاي ليزوزومي درون فاگوليزوزوم تجزيه مي شوند .در عين حال، آنزيم هاي غشاي فاگوليزوزوم ،‌تركيباتي نظير اكسيد نيتريك، پراكسيد هيدروژن و ساير مشتقات اكسيژن دار توليد مي كنند و موجب تخريب ميكروب مي شوند .

هـ- پس از تجزيه‌ي ميكروب ها، مواد باقي مانده يا قابل استفاده درون سلول ريخته مي شود و مواد غير قابل هضم از سلول فاگوسيت تخليه مي گردد .
البته فاگوسيت ها تنها از راه فاگوسيتوز ميكروب ها را نمي كشند؛ بلكه ‌آنزيم هاي تجزيه كننده و ضد ميكروبي و مشتقاتي از اكسيژن را در مايع خارج سلولي مي ريزند و بدون عمل فاگوسيتوز، ميكروب ها را تجزيه مي كنند .

6- طي افزايش نفوذ پذيري رگ ها، پروتئين هاي انعقادي موجود در پلاسماي خون به مايع ميان بافتي منتقل مي شوند. اين پروتئين ها به همراه پلاكت ها، لخته هايي موضعي به وجود مي آورند و ناحيه‌ي آلوده را مهر و موم مي كنند تا ترميم بافت آسيب ديده آغاز شود و بهبودي حاصل گردد.

7- ترميم بافت آخرين مرحله ي التهاب است. در اينمرحله، بر حسب سلول هاي مختلف، ممكن است سلول هاي آسيب ديده ي بافت تكثير شوند يا تكثير نشوند. به عنوان مثال، سلول هاي كبد تكثير مي شوند اما نورون ها تكثير نمي شوند . در هر دو حالت فيبروپلاست ها( نوعي سلول بافت پيوندي) كه به ناحيه‌ي آسيب ديده مهاجرت مي كنند با سرعت تقسيم مي شوند و مقادير زيادي كلاژن ترشح مي كنند . سلول هاي رگ هاي خوني نيز تكثير مي شوند و به اين ترتيب بافت ترميم مي شود.

درشت‌خوارها یا ماکروفاژها (به انگلیسی: Macrophage)

یاخته‌هایی دارای قدرت بیگانه‌خواری هستند که یاخته‌های فرسوده و بقایای سلولی و ریزسازواره‌ها را به درون خود کشیده و توسط آنزیم‌های لیزوزومی ازبین می‌برند. درشت‌خوارها بطور غیر مستقیم در حفظ و ترمیم و بطور غیر مستقیم در دفاع از بدن دخیل هستند. درشت‌خوارها در مغز استخوان ساخته می‌‌شوند. درشت‌خوار آزاد دارای هسته‌ای لوبیایی و خارج از مرکز و سیتوپلاسمی وسیع و حاوی اجسام باقی مانده می‌باشد که آنها را به سادگی از فیبروبلاست‌ها قابل تشخیص می‌سازد. علاوه بر درشت‌خوارهای بافت همبند، سایر بافت‌ها و اندام‌ها نیر دارای یاخته‌هایی با ویژگی‌های درشت‌خوارها می‌باشند که نام‌های گوناگونی به آنها داده می‌شود. برای نمونه، این یاخته‌ها را در کبد به نام کوپفر، در ریه به نام درشت‌خوارهای ریوی، در بافت عصبی مرکزی به نام میکروگلیال و در ارگانهای لنفی به نام درشت‌خوارهای دیواره سینوزوئیدی می‌نامند.

آيا تا به حال سگ يا گربه‌اي را ديده‌ايد كه علف بخورد؟ سگ‌ها و گربه‌ها همانند وابستگان وحشي خود، از جمله گرگ‌ها، ببرها و شيرها، گاهي علف مي‌خورند. چرا اين جانوران گوشت‌خوار گاهي به گياه‌خواري روي مي‌آورند؟ با شگفتي فراوان، هنوز پژوهشي گزارش نشده است كه بتواند به اين پرسش پاسخ كامل و روشني بدهد. با وجود اين، دانشمندان عقيده دارند گياه‌خواري ممكن است نوعي روش خود درماني در جانوران باشد.

نخستين مشاهدات

در فرهنگ عامه مردم چين اين داستان مشهور است كه قرن ها پيش  كشاورزي كنار كلبه خويش مار ي مي بيند و از ترس جان با چوب دستي مار را مجروح مي كند و به خيال آن كه خواهد مرد , آن را به حال خود وا مي گذارد . چند روز بعد , بار ديگر همان مار را مي بيند و دوباره تلاش مي كند آن را از بين ببرد. چند روزي مي گذرد و براي بار سوم مار ديده مي شود . اين بار كشاورز پس از مجروح كردن مار ،آن را دنبال مي كند و مار زخمي را مي بيند كه در ميان بوته ها مشغول خوردن علف است . كشاورز مشاهدات خود را پيگيري مي كند و در مي يابد كه زخم هاي مار خيلي زودتر از آن چه كه تصور مي كرد ، بهبود مي يابند .

شايد مشاهدات مردم عادي را آميخته به خيال پردازي و افسانه سازي بدانيم ،اما از مشاهدات دانشمندان نمي توانيم به آساني چشم بپوشيم . برخي از دانشمندان مشاهداتي داشته اند مبني بر اين كه بعضي از جانوران مي توانند ، توليد مثل خود را كنترل كنند . براي مثال ، هالي دوبلين گزارش كرده است ، برخي از فيل هاي آفريقايي از گونه هاي خاص يك درخت براي القاي زايمان استفاده مي كنند. او  بيش از يكسال فيل حامله اي را در شرق آفريقا   دنبال و مشاهده كرد كه جانور تا نزديك زمان وضع حمل ،برنامه غذايي ثابتي را پي گرفت . اما در اين زمان ، شاخ و برگ گياهي از خانواده Boraginaceae را خورد . چهار روز بعد , نوازد خود را به سلامت به دنيا آورد .

كارن استراير مشاهدات مشابهي را در مورد ميمون هاي موريك ( Brachyteles arachinoides ) در برزيل گزارش كرده است . او با تعقيب اين ميمون ها دريافت كه آن ها گاهي از برگ هاي دو گياه با نام هاي Apulia leiocarpand و Platypodium elegans و گاهي از ميوه گياهي با نام Enterlobium contortisiliquim استفاده مي كنند . دو گياه اول نوع تركيبات ايز وفلا ونتوئيدي دارند كه ساختمان آن ها شبيه استروژن است . به نظر مي رسد ميمون ها از اين دو گياه براي جلوگيري از بارداري استفاده مي كنند ، اما خوردن ميوه گياه سوم كه حاوي نوعي پيش ساز پروژسترون به نام استيگما سترول است ، به نحوي شانس بارداري را در اين ميمون ها افزايش مي دهد .

پيشگيري از بيماري ها

تاكنون محققان مرز مشخصي بين رفتارها ي خود درماني از لحاظ پيشگيري يا درمان دارويي مشخص نكرده اند . از اين رو ، ممكن است روزي برخي از رفتارهايي كه در اين جا به عنوان پيشگيري مطرح مي شوند، به عنوان خود درماني از نوع درماني دارويي نيز معرفي شوند . منظور از آن، رفتارهايي ا ست كه تنها جانوران بيمار از خود نشان مي دهند .

الف ) خاك خوري : گونه هاي زيادي از پستانداران ، پرندگان، خزندگان و حتي حشرات،خاك مي خورند . از مدت ها پيش، گمان مي رفت اين رفتار در واقع تلاشي براي تامين مواد معدني ضروري است . اما بررسي هاي جديد نشان مي دهند كه خاك خوري هميشه به اين منظور صورت نمي گيرد . تنظيم pH معده ، سم زدايي متابوليت هاي ثانويه گياهان و مقابله با نارحتي هاي گوارشي، از جمله اسهال ، از دلايل جديدي هستند كه براي توجيه رفتار خاك خوري جانوران مطرح شده اند.

ب) استفاده از حشرات : بسياري از حشرات سم هايي مي سازند يا از رژيم غذايي خود به دست مي آورند . آنها سم را در بخش هايي از بدن خود ذخيره مي كنند و به كمك آن از شكار شدن به وسيله پرندگان محفوظ مي مانند يا با انگل ها و ميكروب ها مقابله مي كنند . تاكنون بيش از 200 گونه پرنده شناسايي شده اند كه مورچه ها را بر پرهاي بدن خود مي مالند . گاهي نيز روي لانه هاي تپه مانند مورچه ها مي غلطند تا به اين طريق مورچه ها روي پرهاي آن كشيده شوند. مورچه هايي كه پرندگان به پرهاي خود مي مالند ،اغلب از گونه هايي هستند كه اسيد فورميك توليد مي كنند . اين اسيد به راحتي شپش هاي لاي پرها را از بين مي برد. ميمون هاي ونزوئلايي در فصل گرم و مرطوب سال كه نيش زدن حشرات بسيار آزار دهنده مي شود، ترشحات فوق العاده سمي نوعي هزار پا را روي كرك هاي بدن خويش مي مالند . ترشحات هزار پا حاوي بنزوكوئينون هستند كه در دفع حشرات بسيار موثر است .

ج) ميوه هاي ضد انگل : در رودخانه آواش واقع در اتيوپي , آبشاري وجود دارد كه اين منطقه را به دو زيستگاه متفاوت تقسيم مي كند . در بالا دست آبشار , گونه اي ميمون با نام Papio anubis و در پائين آن گونه اي با نام Papio hamadryas و دورگه هايي از اين دو گونه , زندگي مي كنند . خطر آلودگي به انگل شيستو زوما در اين ميمون ها متفاوت است , زيرا ميزبان واسط اين انگل , يعني حلزون هاي جنس Biomphalaria , در پايين دست آبشار بسيار زيادند و در بالا دست آن , كم تر يافت مي شوند . از اين رو , آلودگي به اين انگل در پائين آبشار بيش تر است . هر چند درختچه اي با نام Balanites aegyptica در هر دو زيستگاه وجود دارد , اما تنها ميمون هاي پائين آبشار از ميوه هاي آن استفاده مي كنند . اين ميوه ها حاوي نوعي پيش ساز هورموني به نام ديوز جنين هستند كه به نظر مي رسد از رشد شيستوزوما جلوگيري مي كند.

د) لانه هاي ضد انگل : بسياري از پرندگان در لانه هاي خود از گياهان تازه اي استفاده مي كنند كه جز و ساختمان آن ها محسوب نمي شود . به نظر مي رسد گياهان تازه مواد فراري دارند كه در دفع و كشتن انگل هاي پوستي موثرند. برخي سا ر ها , در لانه هاي خود از هويج وحشي ( Daucus Carota ) استفاده مي كنند كه باعث كاهش قابل ملاحظه تعداد كنه هاي موجود در لانه مي شود . هر چند كاهش تعداد كنه ها بر ميزان رشد جوجه ها تاثيري ندارد ، اما جوجه هايي كه در لانه هاي حاوي هويج وحشي رشد و نمو مي كنند ، مقدار هموگلوبين بيش تري دارند.  

منبع : سايت جزيره دانش

•      آلكالوئيد‌ها: بدون شباهتند، تنها در داشتن ازت مشابهند.

•       بر روي سيستم عصبي مركزي اثرات عميقي ميگدارند.

      مانند:

الف: ترياك كه داراي آلكالوئيد مورفين و كدئين وديفنوكسيلات است .

ب: نيكوتين كه از آلكالوئيد‌هاي پرمصرف است.

ج: استريكنين (Strychnine) و كورار (Curare) كه با آنها شكار مي كنند .

•       گليكوزيد‌ها: تركيباتي هستند كه طي هيدروليز به يك الي چند قند و تعدادي از تركيبات ديگر تبديل مي‌شوند.
•       ديژيتاليس(Digitalis)  : در گل انگشتانه وجود دارد و براي درد‌هاي قلبي مفيد است.
•       آميگدالين (Amigxalin) از معروفترين گليكوزيد‌هاست كه در اثر هيدروليز، سيانيد توليد مي‌كند.در بادام تلخ، هسته زردآلو، آلو، گيلاس و سيب وجود دارد.
•       مانيوك(Manioc)  يك غذاي عمده مردم مناطق حاره است، اما آنقدر سيانيد آزاد مي‌كند كه حتي درست كردن آن مي‌تواند كشنده باشد. و در بين سرخپوستان آمريكاي مركزي دست‌ كردن آنرا به عهده افراد پير مي‌گذاردند كه احتمالاَ يك قرباني به حساب مي‌ايند.
•  ماده بنزآلهيد توسط درك كنندگان بوي سيانيد، بويي شبيه سيانيد دارد و لي بوي آن براي آنها كه بوي سيانيد را درك نمي‌كنند، مانند بوي بادام تلخ است، اينگونه افراد بايد با احتياط بيشتري با سيانيد كار كنند. چرا؟
•       روغنها و صمغ‌ها:
•       يكي از معروفترين‌آنها ماده مؤثر شاهدانه (Marijuana) است كه با تغيير خودآگاهي، موجب پيدايش اوهام و هذيان مي‌شود.
•       بعضي ديگر از روغنها و صمغ‌ها باعث تهوع و اسهال مي‌گردد.
•  اسيد اكساليك:
•       اثرات سمي آن ناشي از رسوب دادن كلسيم به صورت اكسالات كلسيم توسط اين ماده است، كه در مسموميت حاد، تراكم كلسيم خون كاهش مي‌يابد كه به بروز علايم عصبي، تشنجات عضلاني و آسيب به كليه‌ها منجر مي‌شود.
•       هالوژتن Halogeton در غرب آمريكا داراي 30% اسيد اكساليك بوده و ده ها گوسفند را در سال از پاي در مي‌آورد!
•       در ايران گياهان تيره اسفناج Chenpodiceae مانند اسفناج و كنگر كه داراي مقدارزيادي از اسيد اكساليك مي‌باشند مصرف مي‌شوند اما مصرف آنها به حد كشنده نيست آما درصورت مصرف زياد ويا طولاني مدت مي‌تواند عوارض كاهش كلسيم را به وجود آورد.(مصرف زياد كنگر تا كنون وقايع مرگباري را به‌دنبال‌داشته)
•       بازدارنگان آنزيمي:
•       برخي گياهان از جمله گروهي از گياهان تيره نخود، مانند لوبياي سوياSpybeans  ، لوبياي ليماlima beans و بادام زميني داراي مهاركننده آنزيم تريپسين مي‌باشند اما چون اين مهار كننده نسبت به حرارت حساس است براي انسان كه غذاي پخته ميخورد كم اهميت مي‌باشد اما براي حيوانات خانگي داراي اهميت مي‌باشد.
•   تركيبات مؤثر بر هورمونها:
•  تعدادي از گياهان تيره شب بو، مانند كلم، خردل و تربچه داراي موادي مانند تيواوره و فنيل تيو اوره مي‌باشند كه در درمان پركاري تيروئيد بكار مي‌رود و مي‌توانند باعث جلوگيري از فعاليت تيروئيد شده، ايجاد گواتر نمايند.
•   بعضي از افراد مزه تيواوره را خيلي تلخ و بعضي بي مزه احساس مي‌كنند، اين اختلاف نشاندهنده تأثير ژن در اجتناب از خوردن مواد گواتر زا و ضد تيروئيد مي‌باشد.
•  تركيباتي كه بر توليد مثل جانوران موثر است:
•  يكي ازتدابيردفاعي گياهان جلوگيري از توليد مثل دشمنان خود است كه به كمك توليد موادي شبيه هورمونهاي آندوكريني بر روي توليد مثل حشرات و مهره داران اثر گذاشته آنرا مختل مي‌كند.
• n      براي تكامل و رشد لارو حشرات وجود هورمون جواني Juvenile hormone لازم است، ليكن براي تبديل لارو به حشره بالغ عدم حضور اين هورمون ضروري مي‌باشد، و گياهان با توليد موادي شبيه هورمون جواني جلوي اين تبديل را مي‌گيرند و در نتيجه باعث ممانعت از توليد مثل حشرات مي‌گردند.
•       تعدادي از گياهان كه اكثر آنها به تيره نخود تعلق دارند و غذاي چرندگان را تشكيل مي‌دهند موادي با اثرات استروژنيEstrogenic مي‌باشند كه بر بدن مصرف كنندگان شامل انسان، گاو، گوسفند و جوندگان وحشي اثر گذاشته و كيفيت توليد مثل را مختل مي‌كند.
•       در استراليا اثرات زيان بار اين تركيبات بر روي توليد مثل گوسفندان مطالعه شده است.
•       اهميت استروژنهاي گياهي تنها در پرورش حيوانات اهلي خلاصه نمي‌گردد، بلكه در اكولوژي نقش عمده‌اي ايفا مي‌كند.
•  گياهان يك‌ساله كاليفرنيا درطي دوره خشك سالي توليد استروژن‌هاي گياهي مي‌كنند هنگامي‌ كه بلدرچين از برگهاي گياهان تغذيه مي‌كند، تركيبات موجود در گياهان از توليد جوجه‌هايي كه با غذاي نا كافي مواجه خواهند شد جلوگيري مي‌كنند. كه هم به نفع بلدرچين است و هم به نفع  بقاء و بذر پاشي گياهان علفي در طي خشك‌سالي.!!! 

تعريف هپاتيت:

هپاتيت به معناي التهاب كبد است و لزوما عفوني نمي‌تواند باشد و گونه‌هاي مختلفي از هپاتيت شناسايي شده كه توسط ويروس‌هاي متفاوتي ايجاد مي‌شوند.

هپاتيت ويروسي عبارت است از التهاب كبد در اثر يك ويروس، هپاتيت ويروسي انواع مختلفي دارد انواع آن عبارتند از هپاتيت,D,E,G A,B,C و شايع‌ترين آن هپاتيت A و Bمي‌باشد.

علايم شايع:

علايم شبيه آنفلونزا،مثل تب، خستگي ، تهوع، استفراغ، اسهال ، بي اشتهايي

زردي چشم‌ها و پوست در اثر تجمع بيلي روبين در خون ، تيره شدن رنگ ادرار در اثر وارد شدن بيلي روبين اضافي به ادرار، اجابت مزاج روشن، به رنگ خاك رس، يا سفيد

انواع هپاتيت:

هپاتيت A و E : ويروس معمولاً از راه آب يا غذا وارد بدن مي‌شود، خصوصاً صدف خام كه توسط فاضلاب آلوده شده باشد

هپاتيت B: معمولاً از راه آميزشي، تزريق خون، و تزريق با سرنگ آلوده انتقال مي‌يابد، مادري كه هپاتيت B دارد ممكن است عفونت را به نوزادش انتقال دهد بعضي از موارد هم بدون دليل مشخص و راه شناخته شده‌اي براي انتقال عفونت رخ داده‌اند.

هپاتيت C: معمولاً از راه تزريق مواد مخدر داخل رگ، تزريق خون و ساير انواع مواجهه با خون يا محصولات خوني آلوده انتقال مي‌يابد البته در 40% از موارد، راه انتقال معلوم نيست.

هپاتيت D: به طور جداگانه از هپاتيت B نمي‌تواند رخ دهد هپاتيتG: الگوي انتقال مشابهي مثل هپاتيت C دارد معمولا از راه خون انتقال مي‌يابد.

راههاي انتقال:

برخي از انواع هپاتيت از راه دهاني و مدفوع منتقل مي‌شوند لذا امكان ابتلابه آنها از طريق آب يا غذاي آلوده وجود دارد ساير انواع هپاتيت‌ها از راه تماس جنسي و نيز تزريق خون آلوده منتقل مي‌شوند.

آيا مي‌دانيد؟

_ آيا ميدانيد هم اكنون 300 ميليون نفر به ويروس هپاتيت آلوده‌اند و سالانه پنج ميليون نفر به اين تعداد افزوده مي‌شوند؟

_ آيا مي دانيد ريسك انتقال بيماري هپاتيت از طريق اعمال دندانپزشكي بالا مي‌باشد؟

_ آيا مي‌دانيد ايران جز مناطق متوسط از نظر آلودگي به هپاتيت محسوب مي‌شود و آمار رسمي بيانگر ميانگين 5/2-5/3 درصد ابتلادر جمعيت است؟

_ آيا ميدانيد خطر ابتلا به هپاتيت از طريق مطب‌هاي دندانپزشكي صد برابر ابتلا به ايدز است؟

_ آيا مي‌دانيد اگر دندانپزشك رعايت نكات بهداشتي را هنگام انجام اقدامات پزشكي نكند خودش نخستين كسي است كه در معرض ابتلا به اين بيماري و ديگر بيماريهاي عفوني قرار مي‌گيرد؟

_ آيا مي‌دانيد وجود دستگاههاي مجهز در بخش دندانپزشكي نظير اتوكلاو وكيوم ‌دار و استفاده از وسايل يكبار مصرف در مطب‌هاي دندانپزشكي ريسك ابتلا به بيماريهاي عفوني را به حداقل مي‌رساند؟

ديابت پنهان چيست؟

هميشه تا آن هنگام كه برايمان اتفاق نيافتاده فكر مي‌كنيم تنها براي ديگران است تنها براي ديگران نه براي ما. آيا مي‌دانيد از هر 20 ايراني يك نفر به ديابت مبتلا است و نيمي از اين تعداد نمي‌دانند كه ديابت دارند؟ آيا مي‌دانيد فرق آگاهي براي اقدام به درمان و يا پيشگيري، يا عدم آگاهي چيست؟ هر 10 ثانيه يك نفر به دليل عدم آگاهي از ديابت و روش كنترل آن، جان خود را از دست مي‌دهد. هر 30 ثانيه يك نفر به دليل عدم آگاهي از ديابت و روش كنترل آن، پاي خود را از دست مي‌دهد و اين تنها قسمتي از تراژدي در جهان است فرق آگاهي از ديابت با جهل نسبت به آن را مي‌توان در تفاوت ميان كشورهاي نظير ايران با كشورهاي اروپايي و آمريكا جستجو كرد در آمريكا عليرغم اينكه آمار ديابت 7 برابر كشور ماست رنج‌هاي ناشي از ديابت به مراتب كمتر است تنها به دليل آگاهي پيشگيري و درمان. ديابت يك اختلال در سوخت و ساز بدن است كه در آن با انسولين به تعداد كافي در بدن وجود ندارد و يا انسولين موجود قادر نيست تا وظيفه خود را به درستي انجام دهد و در نتيجه به علت وجود مقاومت در برابر آن، قند خون بالا مي‌رود. انسولين هورموني است كه توسط سلول‌هاي «بتا» واقع در «پانكراس» ترشح مي‌شود و وظيفه اصلي آن كاهش قند خون است پيش از ابتلاء به «ديابت آشكار» معمولاً افراد به شرايطي دچار مي‌شوند كه در آن هيچ يك از علائم مربوط به ديابت مشاهده نمي‌شود به اين حال ديابت پنهان گفته مي‌شود ديابت پنهان به حالتي گفته مي‌شود كه در آن قند خون ديابت پنهان گفته مي‌شود ديابت پنهان به حالتي گفته مي‌شود كه در آن قند خون بين حد طبيعي و ديابتي قرار دارد. در مورد قند ناشتا مقادير بين 125 تا 100 و در مورد قند خون 2 ساعته در آزمون خوراكي تحمل گلوگز مقادير بين 199 ـ 140 به عنوان ديابت پنهان در نظر گرفته مي‌شوند. ديابت پنهان يكي از مهمترين عوامل خطرساز ابتلاي به ديابت مي‌باشد و اهميت آن در اين است كه با تشخيص به موقع و انجام اقدامات لازم به صورت تغيير در روش زندگي مي‌توان به نحو مؤثري از پيشرفت ديابت پنهان به سمت ديابت آشكار جلوگيري كرد.

گرچه ديابت پنهان معمولاً علائمي ندارد با اين حال ممكن است علائمي همچون تشنگي غيرعادي تكرر ادرار، تاري ديد و خستگي زياد در آن مشاهده شود علاوه بر اين از روي آزمايش قند خون هم مي‌توان ديابت پنهان را تشخيص داد.

دانش آموزان شركت كننده در مرحله دوم مسابقه آزمايشگاهي زيست شنا سي منطقه ملاير اسفند ماه - 86 (  امتياز كل 80 )

رديف نام نام خانوادگي نام دبيرستان امتياز  

1 محمد قلعه برخورداري نمونه سيفيه 80/ 68

2 پويان پهلواني نمونه سيفيه  0 2 / 68

3 حسين بيات شاهد پسرانه 80 / 65

4 ايرج جمشيدي شاهد پسرانه  63

5 زهرا آريايي نژاد نمونه دخترانه (حاج محمد ملايري ) 20/ 59

6 نسرين محمدي خوارزمي ( 1 )  60 / 57

 7 زهرا ذوالنور دخترانه شاهد 20 / 55

8 زهرا عزيزي حاج فراهاني ( 2 )  80/ 49

9 مهشاد باصر دخترانه شاهد 80/ 48

10 الهام احمدي خوارزمي ( 1 )  45

11 زهرا حليمي حاج فراهاني ( 1 ) 80/ 43

12 خاطره افروزي الزهراء ( 2 ) 60/ 43

13 مريم بيات حاج فراهاني ( 2 ) * * 60/ 41

13 مهنوش جعفري فرهیختگان * * 60/ 41 

14 مريم احمدوند حاج فراهاني ( 1 ) 40/ 41 

15 ليلا آقايي فضيلت ( 2 ) 20/ 38

16 فاطمه مظفري الزهراء ( 2 ) 40/ 35

17 فريده جوادي شهيد عظيمي ازناو 40/ 33 

18 مرضيه شاملو خوارزمي ( 2 ) 40/ 31

19 سهيلا عباسي حاج رهبر 20/ 31

20 راضيه لطفي خوارزمي ( 2 ) 40/ 29

21 بهاره عبدالمالكي الزهراء ( 1 ) 40/ 28

22 آذينه يار محمدي فرهيختگان 27

23 علي نظري پور علي ابن ابيطالب ( 15 خرداد 2 ) 80/ 22

24  شكوفه فيضي فضيلت ( 2 ) 20/ 21

25 سپيده حيدري الزهرا ء ( 2 ) 80/ 19

26 مهدي بابايي علي ابن ابيطالب ( 15 خرداد 2 ) 80/ 18

27 ليدا معارفوند حاج رهبر 20/ 13

28 فائزه زند شهيد عظيمي ازناو 80/ 9

  ** مشتركا سيزدهم شدند

نام و نام خانوادگي داوران گروه زيست شناسي 

 1- خسرو گلشني نژاد

2-  فرحناز اسدي

 3- اسماعيل بيات   3نفر اول به مرحله استاني راه يافتند 

• کپسید : پوشش یا غلاف پروتئینی که ژنوم اسید نوکلئیک را در بر می‌گیرد.
• کپسومر (Capsomer) : واحدهای مورفولوژی هستند که با استفاده از میکروسکوپ الکترونی در سطح ویروسهای 20 وجهی می‌توان آنها را مشاهده کرد. هر کپسومر متشکل از مجموعه‌ای از پلی پپتیدها می‌باشد. کپسومرهایی که کاملا مشابه یکدیگرند، گاهی از لحاظ شیمیایی با یکدیگر تفاوت دارند.
• ویروس ناقص (Defective Virus) : ذره ویروسی را گویند که در بعضی از جنبه‌های همانند سازی از لحاظ عملکردی ناقص است.
• پوشش Envelope : غشا لیپیدی است که اطراف برخی از ذرات ویروسی را احاطه می‌کند. این پوشش طی روند کامل شدن ویروس و جوانه زدن از غشا سلولی بدست می‌آید. گلیکوپروتئین‌های رمزگذاری شده توسط ویروس در سطح پوشش قرار می‌گیرند که اصطلاحا آنها را پیلومر می‌نامند.
• نوکلئوکپسید : مجموعه پروتئین _ اسید نوکلئیک را گویند که در واقع فرم بسته بندی شده ژنوم ویروس است. این اصطلاح معمولا وقتی بکار می‌رود که نوکلئوکپسید یک جز ساختمانی کوچک از یک ذره ویروسی پیچیده‌تر باشد.
• واحدهای ساختمانی (Structural unit) : ساختمان پایه پوسته از جنس پروتئین است و معمولا مجموعه‌ای از چند واحد پروتئینی متفاوت می‌باشد. واحد ساختمانی غالبا به عنوان پروتومر شناخته می‌شود.
• زیر واحد : یک زنجیره واحد پلی پپتیدی که به صورت پیچ خورده می‌باشد را زیر واحد گویند.
• ویریون : ذره ویروس کامل است که در برخی موارد معادل نوکلئوکپسید است، اما در ویریونهای پیچیده شامل مجموعه نوکلئوکپسید و پوشش محیطی آن است. ویریون در انتقال اسید نوکلئیک ویروسی از سلولی به سلول دیگر نقش دارد.
• دوره تغذیه اکتسابی : زمانی است که ناقل عاری از ویروس از منبع ویروس تغذیه می‌کند.
• پایداری : زمانی است که یک ناقل ، پس از جدا شدن از منبع ویروس ، می‌تواند آلوده باقی بماند.
• ویروسهای نیش زاد : ویروسهایی هستند که بر روی نیش آرواره‌ای حمل می‌گردند و اکثر یا تمام ویروسهای ناپایا را شامل می‌شوند.
• ویروسهای گردش کننده : ویروسهایی هستند که از دیواره معده ناقل عبور می‌کنند و وارد خون و لنف می‌شوند. سپس از طریق غدد بزاقی قطعات دهانی ناقل را آلوده می‌سازند. اینها در ناقل تکثیر نمی‌یابند.
• ویروسهای تکثیر شونده : ویروسهایی هستند که در بدن ناقل خود تکثیر می‌یابند.

منشا تکاملی ویروسها :

انواع مختلف ویروسها از نظر منشا تکاملی با یکدیگر تفاوت دارند. دو تئوری مطرح شده در این مورد به شرح زیر است.

تئوری اول : منشا ویروسها ممکن است از RNA ، DNA و یا از هر دو نوع اسید نوکلئیک سلولهای میزبان باشد که بطور خودمختار همانند سازی کرده و روند تکاملی خود را طی نموده‌اند. و در واقع ویروسها شبیه ژنهایی هستند که توانایی موجودیت مستقل از سلول را کسب کرده‌اند. توالی ژنی در برخی از ویروسها با ژنهای سلولی رمز کننده پروتئینهای عملکردی قرابت دارند. به نظر می‌رسد که حداقل برخی از ویروسها بدین روش ، تکامل یافته‌اند.

تئوری دوم : ویروسها ممکن است اشکال انحطاط یافته انگلهای داخل سلولی باشند. هیچ گونه مدرکی در دست نیست که نشان دهد ویروسها از باکتریها تکامل یافته اند. اما ممکن است منشا تکاملی ارگانیسمهای داخل سلولی اجباری نظیر ریکتسیاها و کلامیدیاها ، مربوط به باکتری باشد. به هر حال پولکس ویروسها به قدری بزرگ و پیچیده هستند که احتمالا از تکامل بعضی اجداد سلولی بوجود آمده‌اند .  

گروههای اصلی باکتریوفاژها) ویروسهای باکتریایی ) :

· ویروس دارای دم درازی است که توسط غلافی قابل انقباض پوشیده شده است.

• ویروس دارای دم دراز و باریک و قابل ارتجاع ، فاقد غلاف قابل انقباض بر روی دم است.
• ویروس داری دم کوتاه و سر چند وجهی است.

گروههای اصلی ویروسهای جانوری :

• پوکس ویروسها
  این ویروسها مولد بیماری آبله در انسان ، گاو ، خرگوش و پرندگان هستند.
• میکسو ویروسها :
  ویروسهای این گروه مولد بیماریهایی مانند آنفلوآنزا در جانوران مختلف هستند.
• پارامیکسو ویروسها :
  مولد بیماریهایی مانند سرخک ، اوریون ، پاراآنفلوآنزا و نیوکاسل در جانوران هستند.
• هرپس ویروسها :
  ویروسهای این گروه بیماریهایی مانند زونا ، تبخال و آبله مرغان ایجاد می‌کنند.
• آدنو ویروسها :
  بیماریهای گوناگون در دستگاه تنفسی جانوران ایجاد می‌کنند، در انسان عامل نوعی تومور سرطانی شناخته شده‌اند.

گروههای اصلی ویروسهای گیاهی :

• گروه توبرا ویروس :
  ویروس جغجغه‌ای توتون (TRV) عضو اصلی این گروه است که بوسیله نماتدها انتقال می‌یابد. در شیره گیاهی بسیار پایدارند و معمولا در میزبان علائم نکروز ظاهر می کنند.
• گروه توبامو ویروس :
  ویروس موزائیک توتون ، عضو اصلی این گروه است. ویروسی است بسیار پایدار و در گیاه علائم موزائیکی ایجاد می‌کند ناقل طبیعی خاصی برای این گروه شناخته نشده است.
• ویروس پژمردگی گوجه فرنگی :
  در بسیاری از گیاهان تولید موزائیک و نکروز می‌کند، در شیره گیاهی ناپایدار است و به آسانی به طریق مکانیکی (مالش) منتقل می‌شود. ظاهرا به ویروس آنفلوآنزا شباهت دارد.
• گروه رابدو ویروسها :
  ویروسهای این گروه در جانوران مهره‌دار ، بی‌مهره و در گیاهان یافت می‌شوند. از نمونه‌های گیاهی آن یکی ویروس زردی نکروزی کاهو است که بوسیله شته منتقل می‌شود و دیگری ویروس کوتولگی زرد سیب زمینی است که توسط زنجره‌ها انتقال می‌یابد.

    daneshmand.roshd.ir منبع

مايع مفصلي مايع لزج و لغزنده ايست كه درون كپسول مفصلي قرار دارد.اين مايع حاوي سه عنصر اكسيژن،نيتروژن و هيدروژن است كه در آن به صورت محلول هستند.كشيدن انگشتان باعث افزايش حجم مايع سينويال ميشود؛يعني ايجاد فشار منفي در كپسول مفصلي و در نتيجه خروج گازها از محلول،كه با ايجاد صدا همراه است.

DMD بيماري است وابسته به X و در آن افراد مذكر مبتلا توانايي توليد مثل را ندارند و فقط ژن هاي موجود در بانوان حامل به نسل بعد منتقل مي شود. خانم هاي بيمار بسيار نادرند چون اين بيماري نوعي اختلال مغلوب وابسته به X است.اما در بعضي از خانم هاي مبتلا جابجایی هاي متعادل بين كروموزوم X و يكي از اتوزوم ها ديده مي شود. از لحاظ توارث بروز اين بيماري حدود 1 در 3300 پسر زنده متولد شده مي باشد. ژن DMD بزرگترين ژن شناخته شده در هر گونه جانوري است بنابراين ميزان زياد جهش را مي توان به اين ربط داد كه جايگاه ژني هدف خوبي براي جهش است (ميزان جهش با اندازه آن مرتبط است). سن تظاهر اين بيماري كودكي مي باشد در اين بيماري مقدار بافت همبند بين ميوسيت ها در ماهيچه افزايش مي يابد.افراد مبتلا دچار ضعف عضلاني هستند.هيپرتروفي ساق پا دارند.

فصل 9 -باکتری ها و ویروس ها :                 

 كوچكترين جانداري كه ويژگي موجودات زنده را دارد ، كدام است ؟

2- ويروس از چه موادي تشكيل شده است ؟

3- ويروسها را از نظر اندازه با باكتريها مقايسه كنيد ؟ راه مشاهده اغلب ويروسها را بنويسيد ؟

4- ويروس براي توليد مثل چه وابستگي به سلول ميزبان دارد ؟

5- منظور از آلوده شدن سلول توسط ويروس چيست ؟

6- تاريخچه كشف ويروس ها را بنويسيد ؟

7- چرا استنلي نتيجه گرفت كه ويروس موزائيك توتون (TMV) يك ماده ي شيميايي است ، نه يك موجود زنده ؟

8- ((TMV از چه نوع موادي ساخته شده است ؟

9- كپسيد چيست ؟

10- درون كپسيد چه موادي وجود دارد ؟

11- سه نمونه از ويروس هاي  DNA دار و سه نمونه از ويروس هاي RNA دار  را نام ببريد ؟

12- منظور از پوشش ويروس چيست ؟

13- پوشش چه فايده اي براي ويروس دارد و جنس آن از چيست ؟

14- بيشتر ويروسها به چه شكل هايي ديده مي شوند ؟

15- ويروسهاي مارپيچي شكل چه ساختماني دارند ؟ مثالي بزنيد ؟

16- شكل ويروسهاي چند وجهي را با مثال توضيح دهيد ؟

17- كارآمدترين شكل كپسول براي گنجاندن ماده ژنتيكي ويروس كدام است ؟

18- باكتريوفاژ چيست و چه ساختاري دارد ؟

19- چرا ويروسها درون سلولهاي زنده همانند سازي مي كنند ؟

20- باكتريوفاژ چگونه به سلول ميزبان خود وارد مي شود ؟

21- ويروسهاي گياهي چگونه به سلول ميزبان خود وارد مي شوند ؟

22- ويروسهاي جانوري چگونه به سلول ميزبان خود وارد مي شوند ؟

23- زيان ويروس ها چه موقع آشكار مي شود ؟

24- ويروس به چه صورت به ميزبان آسيب مي رساند ؟

25- مسيرهاي چرخه ليتيك و ليزوژني را بطور خلاصه مشخص كنيد ؟

26- چرخه ليتيك چه اعمالي را شامل مي شود ؟

27- ژنهاي ويروس در چرخه ليتيك پس از ورود به سلول چه اعمالي انجام مي دهند ؟

28- چرخه ليزوژني را شرح دهيد ؟

29- پرو ويروس چيست ؟

30- در چرخه ليزوژني ، ژنهاي ويروس چگونه تكثير مي شوند ؟

31- چه عاملي ممكن است باعث تغيير چرخه زندگي ويروس شود ؟

32- علت بروز تبخال را شرح دهيد ؟

33- چرا ويروس (TMV)نمي تواند جانوران را آلوده كند ؟

34- منشاء ويروس را ذكر كنيد ؟

35- ايدز چه نوع بيماري است و كدام توانايي را از بين مي برد ؟

36- چرا افراد ناقل ويروس ايدز مي توانند ويروس را به افراد زيادي منتقل كنند ؟

37- ويروس HIV در كدام بخشهاي بدن وجود دارد ؟

38- ويروس HIV از چه راههايي مي تواند به ديگران منتقل شود ؟

39- پريون ها از چه موادي ساخته شده اند و اساس بيماري زايي آنها چيست ؟

40- عامل بيماري جنون گاوي چيست ؟

41- جنون گاوي چگونه به انسان سرايت مي كند ؟

42- ويروئيد چيست و چه موجوداتي را مي تواند بيمار كند ؟

43-  باكتري ها با يوكاريوت ها در چه مواردي تفاوت دارند ؟

44- اندازه سلولهاي يوكاريوت را با باكتري ها مقايسه كنيد ؟

45- چرا ساختارهاي رشته مانندي كه از چسبيدن تعدادي باكتري ايجاد مي شود ، پرسلولي محسوب نمي شود ؟

46- DNA باكتري با يوكاريوتها چه فرقي دارد ؟

47- توليد مثل باكتري ها به چه طريقي است و با سلولهاي  يوكاريوت چه تفاوتي دارد ؟

48- جنس تاژك باكتري از چيست و چه وظيفه اي دارد ؟

49- پيلي با تاژك چه تفاوتي دارد ؟

50- چند نموه از وظايف پيلي در باكتري ها را بنويسيد ؟

51- نوع تنفس در باكتريها و يوكاريوت ها را مقايسه كنيد ؟

52- سلولهاي باكتري ها به چه شكل هايي ديده مي شوند ؟ آنها را نام ببريد :

53- چه موقع از پيشوندهاي استرپتو و استافيلو براي مشخص كردن اجتماع باكتري ها استفاده مي كنند ؟

54- بر اساس نوع ديواره سلولي باكتري ها را به چند گروه تقسيم كرده اند ؟ معيار اين نوع تقسيم بندي چيست ؟

55- چرا رنگ آميزي گرم در پزشكي از اهميت فراواني برخوردار است ؟

56- اندوسپور در چه شرايطي تشكيل مي شود ؟

57- اندوسپور محتوي چه موادي است ؟

58- دو گروه مهم باكتر يها كدامند ؟

59- باكتريهايي كه در سطح يا درون بدن ما زندگي مي كنند از چه انواعي هستند ؟

60- چند نمونه از اعمال يوباكتريها را ذكر كنيد ؟

61- زيست شناسان بر اساس چه معيارهايي يوباكتريها را رده بندي مي كنند ؟

62- يوباكتريهاي مختلف انرژي مورد نياز خود را از چه راههايي تامين مي كنند ؟

63- نخستين توليد كنندگان اكوسيستم درياها و اقيانوسها به كدام گروه از باكتريها تعلق دارند ؟

64- تجزيه كنندگان اصلي اكوسيستمها به كدام گروه از باكتري ها تعلق دارند ؟

65- جنس ديواره سلولي يوباكتريها از چيست ؟

66- پپتيدو گليكان چيست ؟

67- كدام گروه از باكتري ها در ژنهاي خود اينترون ندارند ؟

68- كدام مولكول هاي دستگاه ترجمه ژن در يو باكتري ها با آركي باكتري ها تفاوتهاي بسيار دارند ؟

69- چگونه ميتوان روابط خويشاوندي بين يوباكتريها و آركي باكتري ها را معلوم نمود ؟

70- سه گروه عمده از آركي باكتري هايي كه در محيطهاي افراطي زندگي مي كنند را نام برده و در مورد هريك مختصرا توضيح دهيد ؟

71- تفاوتهاي اصلي آركي باكتري ها و يوباكتري ها در چيست ؟

72- در ديواره سلولي كدام باكتريها پپتيدوگليكان وجود ندارد ؟

73- ديواره و غشاي سلول آركي باكتري ها و يوباكتري ها چه تفاوت هايي دارد ؟

74- در ژنهاي كدام باكتري ها قطعات اينترون وجود دارد ؟ از اين لحاظ اين باكتريها به كدام سلولها شباهت دارند

75- پروتئينهاي ريبوزومي آركي باكتري ها به كدام سلول ها شباهت دارد ؟

76- چند نمونه از شيوه هاي گروه بندي باكتري ها را ذكر كنيد ؟

77- باكتري هاي فتوسنتز كننده را بر چه اساسي و به چه گروههايي تقسيم مي كنند ؟

78- كدام باكتريهاي فتوسنتز كننده مي توانند در محيط هاي بي هوازي رشد كنند ؟

79- باكتري هاي گوگردي و غير گوگردي فتوسنتز كننده از چه موادي به عنوان منبع الكترون فتوسنتز استفاده مي كنند ؟

80- كدام باكتريها اكسيژن آزاد موجود در جو را توليد كرده اند ؟

81- آنابنا از كدام باكتري ها محسوب مي شود و چه عمل مهمي انجام مي دهد ؟

82- دو نمونه از باكتريهاي شيميوسنتز كننده كه از نظر كشاورزي اهميت دارند را نام برده و اهميت آنها را ذكر كنيد ؟

83- شوره گذاري چيست ؟

84- رايج ترين شكل نيتروژن مورد استفاده گياهان چيست ؟

85- اغلب باكتري ها انرژي خود را از چه راهي كسب مي كنند ؟

86- تجزيه كنندگان اصلي دنياي زنده كدامند ؟

87- به چه باكتريهايي هتروتروف گويند ؟

88- بيشتر بويي كه از خاك استشمام مي شود ناشي از چيست ؟

89- بيشتر باكتري ها چه نوع تنفسي دارند ؟

90- استرپتومايسز چه نقش مهمي در زندگي ما دارد ؟

91- استرپتومايسز چيست ؟

92- خوردن غذاي آلوده به استافيلوكوكوس چه عوارضي دارد ؟

93- استافيلوكوكوس چگونه ما را مسموم مي كند ؟

94- مهمترين جانداران تثبيت كننده نيتروژن كدامند ؟

95- ريزوبيومها چه نوع باكتريهايي هستند ؟

96- ريزوبيومها در كشاورزي چه اهميتي دارند ؟

97- چرا برخي از كشاورزان هر چند سال يكبار در زمينهاي كشاورزي خود گياهاني از خانواده پروانه واران را مي كارند ؟

98- باكتريهاي هتروتروف غذاي خود را چگونه به دست مي آورند ؟

99- عامل مولّد سل چه نام دارد ؟

100- سل بيشتر از چه طريق منتقل مي شود ؟

101- عامل ايجاد جوش صورت كدام باكتري است ؟

102- پروپيوني باكتريوم آكنس در كجا رشد مي كند و مولّد چيست ؟

103- چرا طي بلوغ در صورت برخي از افراد جوش پديد مي آيد ؟

104- توكسين چيست ؟

105- عامل مولّد ديفتري چيست و چگونه به ما آسيب مي رساند ؟

106- عامل مولّد ديفتري در كدام بخش بدن ما رشد مي كند و بر چه اندامهايي تاثير مخرب دارد ؟

107- باكتري هاي گرم منفي كدام نوع توكسين را ترشح مي كنند و اين ماده چه عوارضي ايجاد مي كند ؟

108- علت ايجاد مسمويت غذايي چيست ؟

109- شايع ترين نوع مسموميت غذايي را كدام باكتري باعث مي شود  و علائم اين نوع مسموميت كدامند ؟

110- عامل ايجاد مسموميت غذايي كشنده چه نام دارد و چه اثري بر ما دارد ؟

111- بيماري بوتوليسم چگونه بوجود مي آيد و علائم مهم آن كدامند ؟

112- علت مرگ مبتلايان به بوتوليسم چيست ؟

113- چند راه مبارزه با باكتريهاي بيماري زا را بنويسيد ؟

114- نحوه كشف پني سيلين را بنويسيد ؟

115- كدام آنتي بيوتيك در درمان ذات الريه باكتريايي موثر است ؟

116- چرا آنتي بيوتيك ها بر ويروسها موثر نيستند ؟

117- چند نمونه از فوايد باكتري ها را بنويسيد ؟

118- دو تركيب شيميايي مهمي كه انواع مختلف كلستريديوم مي سازند ، كدامند ؟

119- فرمانتور چه نوع دستگاهي است ؟

120- روش استفاده از باكتريها را در استخراج معادن بنويسيد ؟

121- براي استخراج كدام عناصر در معادن ، از باكتريها استفاده مي شود ؟

123- براي پاكسازي لكه هاي نفتي چگونه از باكتريها استفاده مي شود ؟

فصل 10 -  آغازیان:                      

1- چرا آغازیان به این نام مشهورند ؟

2- بزرگترین آغازیان کدامند و در کجا زندگی می کنند ؟

3- اغلب آغازیان در چه زیستگاههایی زندگی می کنند ؟

4- وظیفه لکه چشمی در آغازیان چیست ؟

5- نخستین آغازیان چه زمانی و به چه صورت به وجود آمدند ؟

6- اعضای کدام فرمانروها از تغییر و تحول اعضای فرمانروی آغازیان به وجود آمده اند ؟

7- دو ویژگی اصلی جانداران یوکاریوت که نخستین بار در آغازیان ظاهر شدند ، کدامند ؟

8- اغلب آغازیان به چه روشی تولید مثل می کنند ؟

9- آغازیان در چه محیطهایی و با چه نوع تقسیمی تولید مثل جنسی انجام می دهند ؟

10- زیست شناسان در سالهای گذشته آغازیان را به چه گروههایی تقسیم می کردند ؟

11- کلامیدوموناس چه نوع جانداری است ؟

12- کلامیدو موناس به چه صورت زئوسپور تولید می کند ؟

13- کلامیدوموناس در چه محیطهایی تولید مثل جنسی انجام می دهد ؟

14- تولید مثل جنسی کلامیدوموناس را شرح دهید ؟

15- تولید مثل جنسی در آغازیان پرسلولی به چند روش انجام می شود ؟ نام ببرید ؟

16- کاهوی دریایی چه نوع جانداری است و تولید مثل جنسی این جاندار چه نام دارد ؟

17- در تناوب نسل چند ساختار در چرخه زندگی فرد مشاهده می  شود ؟ هر یک مولّد چیست ؟

18- کاهوی دریایی به چه صورت زئوسپور تولید می کند ؟

19- گامتوفیت و اسپوروفیت کاهوی دریایی چگونه به وجود می آیند ؟

20- اسپیروژیر چه نوع جانداری است و در کجا زندگی می کند ؟

21- تولید مثل جنسی در اسپیروژیر چه نام دارد ؟

22- همجوشی را در اسپیروژیر شرح دهید ؟

23- سه نمونه از جلبک های سبز را نام ببرید ؟

24- دو نمونه از آغازیان که با استفاده از برآمدگی های سیتوپلاسمی خود حرکت می کنند ، نام ببرید ؟

25- آمیب ها و روزن داران چگونه انرژی کسب می کنند ؟

26- آمیب چگونه حرکت می کند ؟

27- آمیبها علاوه بر حرکت کردن از پاهای کاذب خود چه استفاده دیگری می کنند ؟

28- اعضای گروه آمیبها در کجا زندگی می کنند ؟ آمیبها در کجا به فراوانی یافت می شوند ؟

29- کدام تقسیم و تولید مثل در آمیبها دیده نمی شود ؟

30- روش تولید مثل آمیبها چه نام دارد ؟

31- عامل مولّد اسهای خونی چیست و چگونه وارد بدن انسان می شود ؟

32- روزن داران چه نوع موجوداتی هستند و در چه مناطقی زندگی می کنند ؟

33- پیکر روزن داران چه ساختاری دارد ؟

34- جنس پوسته روزن داران از چیست ؟

35- روزن داران به کمک کدام بخشهای بدن خود حرکت و تغدیه می کنند ؟

36- روزن داران با کدامیک از جانداران دیگر ممکن است همزیست شود و فایده این همزیستی چیست

37- نتیجه انباشته شدن پوسته های روزن داران چیست ؟

38- دیاتوم ها چه نوع موجوداتی هستند و پیکر آنها چه ساختاری دارد ؟

39- دیاتوم ها در چه نقاطی فراوانند ؟

40- مهمترین تولید کنندگان زنجیره های غذایی اقیانوسها و دریاچه ها کدامند ؟

41- دیاتوم ها چه نوع تقارنهایی دارند ؟

42- پوسته های سیلیسی دیاتوم ها چه نوع ارزش اقتصادی دارند ؟

43- دیاتومها چگونه حرکت می کنند ؟

44- دیاتومها معمولا با چه روشی تولید مثل می کنند ؟

45- چرا در تولید مثل جنسی دیاتومها ، نسل به نسل ، اندازه آنها کوچکتر می شود ؟

46- دیاتوم ها چه موقع تولید مثل جنسی انجام می دهند ؟

47- اغلب جلبکها تک سلولی هستند یا پر سلولی ؟

48- جلبک ها براساس چه معیارهایی شناسایی می شوند ؟

49- اغلب جلبکهای سبز چه ویژگی مهمی دارند و بیشتر در چه آبهایی زندگی می کنند ؟

50- اغلب پلانکتونهای میکروسکوپی آبهای شور از کدام جلبکها هستند ؟

51- چه شباهت مهمی بین جلبکهای سبز و گیاهان وجود دارد ؟

52- بیشتر جلبکهای سبز با چه روشهایی تولید مثل می کنند ؟

53- جلبکهای قرمز چه نوع موجوداتی هستند و در کجا زندگی می کنند ؟

54- رنگیزه قرمز جلبکهای قرمز برای چه عملی مناسب است ؟

55- در دیواره سلولی کدام جلبک ها ممکن است کربنات کلسیم وجود داشته باشد ؟

56- از کدام جلبک ها آگار تهیه می شود ؟

57- چرخه زندگی جلبک ها معمولا از چه نوعی است ؟

58- جلبکهای قهوه ای چه موجوداتی هستند و در کجا زندگی می کنند ؟

59- بزرگترین جلبک قهوه ای شناخته شده چه نام دارد و در کجا رشد می کند ؟

60- طویلترین موجود روی زمین چه نام دارد ؟

61- چرخه زندگی جلبک های قهوه ای از چه نوعی است ؟

62- سه شاخه عمده از آغازیان تاژکدار کدامند ؟

63- تاژکداران چرخان چه نوع موجوداتی هستند و در کجا زندگی می کنند ؟

64- جنس پوشش حفاظتی تاژکداران چرخان از چه موادی است ؟

65- اغلب تاژکداران چرخان چند تاژک دارند ؟ ساختار و عمل این تاژک ها را شرح دهید ؟

66- تاژکداران چرخان از چه طریقی تکثیر می یابند ؟

67- آغازیان جانور مانند چه ویژگی هایی دارند ؟

68- کدام آغازیان بصورت همزیست در لوله گوارش موریانه ها زندگی می کنند ؟

69- اوگلناها در کجا زندگی می کنند و چند تاژک دارند ؟

70- چه نسبتی از اوگلناها فتوسنتز می کنند و چه نسبتی هتروتروف هستند ؟

71- اوگلناها با کدام گروه از موجودات خویشاوندی آشکاری دارند ؟

72- لکه چشمی در کدام بخش سلول اوگلنا قرار دارد و اوگلنا از آن در چه موردی استفاده می کند ؟

73- شاخه اوگلناها با چه روشی تولید مثل می کنند ؟

74- پیچیده ترین و غیر معمول ترین آغازیان کدامند ؟

75- مژکداران چه نوع جاندارانی هستند ؟

76- ویژگی دیواره پیکر مژکداران چیست ؟

77- مژکداران چند نوع واکوئل دارند ؟ وظیفه هر یک چیست ؟

78- اغلب مژکداران چند هسته دارند ؟ هر یک از این هسته ها چه خصوصیاتی دارند ؟

79- مژکداران معمولا چگونه تولید مثل می کنند ؟

80- اغلب مژکداران علاوه بر میتوز با چه روشهایی تولید مثل جنسی انجام می دهند ؟

81- چرا در گذشته تصور می شد که آغازیان کپک مانند ، قارچ هستند ؟

82- چه اختلافاتی بین آغازیان کپک مانند و قارچها باعث تمایز آنها از یکدیگر می شود ؟

83- آغازیان کپک مانند چند نوعند ؟ نام ببرید ؟

84- کپک های مخاطی سلولی به کدام آغازی شباهت دارند ؟

85- کپک های مخاطی سلولی چگونه تغذیه می کند ؟

86- هنگام تنش های محیطی ، اعضای آمیب مانند کپک های مخاطی چه عملی انجام می دهند ؟

87-  کپک های مخاطی سلولی چگونه هاگ تولید می کنند ؟

88- کپک های مخاطی پلاسمودیومی چه ساختاری ایجاد می کنند ؟

89- پلاسمودیوم چیست ؟

90- کپک های مخاطی پلاسمودیومی چگونه تغذیه می کنند ؟

91- کپک های مخاطی پلاسمودیومی چگونه هاگ تولید می کنند ؟

92- کپک های مخاطی پلاسمودیومی در چه شرایطی و چگونه زیگوتهای دیپلوئید تولید می کنند ؟

93- زیگوت ها در کپک های مخاطی پلاسمودیومی با چه نوع تقسیمی پلاسمودیوم های جدید ایجاد می کنند ؟

94- به چه آغازیانی ، هاگداران گویند ؟

95- هاگداران چه خصوصیاتی دارند ؟

96- مهم ترین بیماری عفونی تولید شده توسط هاگداران چیست ؟

97- در چرخه زندگی هاگداران تولید مثل با چه روشهایی صورت می گیرد ؟

98- تولید مثل جنسی هاگداران را توضیح دهید ؟

99- اغلب هاگداران چگونه از میزبانی به میزبانی دیگر منتقل می شوند ؟ هاگداران دیگر ،  چگونه جانوران را آلوده می کنند ؟

100- بزرگ ترین تأثیر آغازیان بر زندگی انسان چیست ؟

101- مهمترین بیماریهایی که توسط آغازیان ایجاد می شوند ، کدامند ؟

102- چند نمونه از آغازیان مفید را ذکر کنید ؟

104- آغازیان همزیست با انسان در کدام بخش از بدنش زندگی می کنند ؟

105- آغازیان همزیست با گاو چه اهمیتی برای این جانور دارند ؟

106- کدام آغازیان به تقویت زنجیره غذایی کمک می کنند ؟

107- بزرگترترین گروه فتوسنتز کننده ی کره زمین کدامند ؟

108- آغازیانِ تجزیه کننده به بازگردانی کدام مواد شیمیایی مهم ، به محیط ، کمک می کنند ؟

109- مالاریا را کدام آغازیان تولید می کنند ؟

110- علائم مالاریا کدامند ؟

111- قربانیان مالاریا به چه عللی می میرند ؟

112- پلاسمودیوم مولّد مالاریا توسط کدام جاندار انتشار می یابد ؟

113- در چرخه ی زندگی پلاسمودیوم  چند مرحله دیده می شود ؟

114- اولین مرحله از چرخه زندگی پلاسمودیوم مولّد مالاریا را شرح دهید ؟

115- دومین مرحله از چرخه زندگی پلاسمودیوم مولّد مالاریا را شرح دهید ؟

116- سومین مرحله از چرخه زندگی پلاسمودیوم مولّد مالاریا را شرح دهید ؟

117- اسپوروزوئیت چیست و کدام اندام ما را آلوده می کند ؟

118- مروزوئیت ها در کجا و از کدام سلولها پدید می آیند ؟

119- گلبولهای قرمز فرد مبتلا به مالاریا را چه سلولهایی آلوده می کنند و گلبولها چه زمانی پس از آلودگی می ترکند ؟

120- در افراد مبتلا به مالاریا ، از گلبولهای قرمز آلوده ، پس از ترکیدن چه چیزهایی آزاد می شوند ؟

121- در بیماران مبتلا به مالاریا علت بروز تب و لرز دوره ای چیست ؟

122- پیدایش اسپوروزوئیت ها در کدام مرحله از مالاریا و در کجا صورت می گیرد ؟

123- منشاء مروزوئیت چیست ؟

124- مروزوئیت ها در کدام مرحله از مالاریا و در کجا به گامتهای نمو می یابند ؟

125- در چرخه زندگی پلاسمودیوم مولّد مالاریا ، زیگوت چگونه به وجود می آید ؟

126- تولید مثل جنسی پلاسمودیوم مولّد مالاریا چگونه انجام می شود ؟

127- میزبانهای پلاسمودیوم مولّد مالاریا کدامند ؟

128- کدام ماده شیمیایی برای درمان مالاریا مورد استفاده قرار می گیرد ؟

129- کنترل مالاریا از چه طریق امکان پذیر است ؟

130- دو نمونه از راههای کنترل پشه انتقال دهنده عامل مولّد را ذکر کنید ؟

فصل 11-  قارچ ها  :                       

1- عقیده دانشمندان در مورد اولین قارچهای کره زمین و قدمت آنها چیست ؟

2- چرا تا مدت ها زیست شناسان قارچ ها و گیاهان را در یک گروه قرار می دادند ؟

3- چه ویژگی های منحصر بفردی باعث شده است که قارچ ها را در فرمانروی جداگانه ای قرار دهند ؟

4- چرا قارچ ها قادر به فتوسنتز نیستند ؟

5- قارچ ها انرژی خود را از چه راهی به دست می آورند ؟

6- پیکر قارچ و ساختارهای تولید مثلی آنها به طور کلی چگونه پدید می آید ؟

7- جنس دیواره ی سلولی قارچ ها از چیست ؟

8- کیتین چیست ؟

9- چه تفاوتی بین جنس دیواره سلولی گیاهان و قارچ ها وجود دارد ؟

10- تفاوت تقسیم میتوز در قارچ ها با سایر سلول ها در چیست ؟

11- پرزهای سفید و سبزی که تحت عنوان کپک سطح میوه پرتقال را می پوشاند ، چه بخشهایی از قارچ هستند ؟

12- اصطلاحات نخینه (hyphae) و میسلیوم (mycelium) را توضیح دهید ؟

13- ساختار قارچ ها چه سازگاری مهمی برای جذب مواد غذایی از محیط پیدا کرده اند ؟

14- کدام قارچ ها نخینه ندارند ؟

15- ساختار نخینه ی گونه های مختلف قارچ ها چه تفاوت هایی ممکن است داشته باشند ؟

16- کپک سبز رنگ سطح میوه پرتقال معمولاً به کدام سرده تعلق دارد ؟

17- قارچ ها چگونه غذای خود را به دست می آورند ؟

18- تفاوت تغذیه ای قارچهای انگل و تجزیه کننده در چیست ؟

19- چند نمونه از مواد غیرغذایی که قارچ ها به آنها حمله می کنند ، نام ببرید ؟

20- عامل ایجاد زخم لای انگشتان پا چیست ؟

21- چند نمونه از اعمال مفید قارچ ها را ذکر کنید ؟

22- قارچها به طور کلی با چه روش هایی تولید مثل می کنند ؟

23- قارچ ها معمولاً چگونه تکثیر می شوند ؟

24- کدام سازگاری امکان انتقال هاگهای قارچ ها را به زیستگاه جدید فراهم می کند ؟

25- چرا هاگهای قارچ ها به راحتی انتشار می یابند ؟

26- اغلب هاگهای قارچ ها از چه طریقی ساخته می شوند ؟

27- نحوه تولید هاگهای جنسی قارچ ها را شرح دهید ؟

28- قارچ ها را بر چه اساسی و به چه شاخه هایی گروه بندی می کنند ؟

29- دئوترومیست ها (Deutromycetes) چه قارچ هایی را شامل می شود ؟

30- اغلب قارچهای شاخه دئوترومیست ها (Deutromycetes) را زیست شناسان بر چه اساسی و در کدام شاخه قرار می دهند ؟

31- برخی از فواید مفید یا مضر اقتصادیِ قارچهایی که تولید مثل جنسی ندارند را ذکر کنید ؟

32- نام علمی کپک سیاه نان چیست و به کدام شاخه تعلق دارد ؟

33- شاخه زیگومیکوتا چرا به این نام خوانده می شود ؟

34- ساختارهای تولید مثلی اعضای شاخه زیگومیکوتا چه نام دارد ؟

35- زیگومیست ها در کجا زندگی می کنند ؟

36- ریزوئید و استولون چیست ؟

37- نخینه کدام قارچ ها معمولاً دیواره عرضی ندارد ؟

38- کدام روش تولید مثلی در زیگومیست ها شایع تر است ؟

39- تولید مثل غیر جنسی زیگومیستها منجر به تولید چه سلولهایی و در چه مکانی می شود ؟

40- تولید مثل جنسی زیگومیست ها به چه صورت انجام می شود ؟

41-  کدام گروه از قارچ ها کیسه های هاگ دار می سازند ؟

42- آسک چیست ؟

43- آسک در کجا تشکیل می شود ؟

44- هاگ های جنسی آسکومیست ها در کجا تشکیل می شوند ؟

45- آسکومیست ها معمولاً به چه طریقه ای تولید مثل می کنند ؟

46- هاگهای غیر جنسی آسکومیست ها در کجا تشکیل می شوند ؟

47- مُخَمِّر چه نوع قارچی است ؟

48- نام علمی مُخَمِّر نان چیست ؟

49- عامل ایجاد بیماری برفک دهان چیست ؟

50- بیماری برفک دهان چه مشخصاتی دارد ؟

51- اغلب مُخَمِّرها با چه روشی تولید مثل می کنند ؟

52- جوانه زدن در مُخَمِّر به چه صورت است ؟

53- قارچ چتری متعلق به کدام شاخه است ؟

54- سه نمونه از بازیدیدمیست ها را نام ببرید ؟

55- چرا بازیدیومیست ها به این نام خوانده می شوند ؟

56- بازیدیوم چیست ؟

57- کدام روش تولید مثلی در بازیدیومیست ها نادر است ؟

58- کدام قارچ چتری کشنده است ؟

59- زنگ گندم به کدام قارچ ها تعلق دارد ؟

60- روابط همزیستی قارچها با کدام موجودات از نظر بوم شناختی حائز اهمیت است ؟

61- همزیستی قارچ با گیاه سبز یا جلبک از چه نوعی است ؟

62- در همزیستی قارچ با گیاه سبز یا جلبک وظیفه هریک چیست ؟

63- قارچ – ریشه ای چیست ؟

64- از نظر دانشمندان همزیستی قارچ – ریشه ای از چه لحاظ حائز اهمیت است ؟

65- کدام نوع از قارچ ها بیشتر در همزیستی قارچ – ریشه ای شرکت می کنند ؟

66- گیاهانی را مثال بزنید که از همزیستی قارچ – ریشه ای برخوردارند ؟

67- گلسنگ چه نوع جانداری است ؟

68- نقش هر یک از اعضای تشکیل دهنده ی گلسنگ چیست ؟

69- در بیشتر گلسنگ ها کدام نوع قارچ ، شرکت دارد ؟

70- چرا گلسنگ توانایی حیات در شرایط سخت را دارد ؟

71- در چه مناطقی گلسنگ ها را می توان یافت ؟

72- اولین جاندارانی که اکوسیستم ها را بنا می نهند ، کدامند ؟

73- گلسنگ ها از چه راهی محیط را برای ورود سایر جانداران مهیا می کنند ؟

74- نقش کلیدی گلسنگ ها در ایجاد اکوسیستمها چیست ؟

75- کدام جانداران از کهن ترین جانداران روی کره ی زمین هستند ؟

76- توانایی گلسنگ ها در تحمل چه عواملی زیاد است ؟

77- گلسنگ ها نسبت به کدام عوامل محیطی حساسند و از این لحاظ چه کاربردی دارند ؟

78- ابزارهای زنده سنجش کیفیت هوا کدامند ؟